Spáir hækkun stýrivaxta í fyrra­málið

Íslandsbanki og Landsbankinn hafa spáð hækkun upp á 0,25 prósentustig sem þýddi að meginvextir yrðu 7,5 prósent. Greiningar beggja banka röktu að verðbólgan væri hærri en gert hefði verið ráð fyrir og verðbólguhorfur ekki góðar. Fjármálaráðherra segir tvísýnt hver ákvörðun peningastefnunefndar Seðlabanka Íslands um stýrivexti verður á fundi nefndarinnar í fyrramálið. Ákvörðunin verður tekin í skugga versnandi verðbólguhorfa og ófriðar í Mið-Austurlöndum sem þrýstir olíuverði upp.

Kólnun víða

Jón Bjarki Bentsson aðalhagfræðingur Íslandsbanka segir Seðlabankann í snúinni stöðu.

„Verðbólguþróunin hefur verið beint í fangið á honum og verðbólguvæntingar hafa líka verið að þróast með óhagstæðum hætti. Á sama tíma er að koma þessi skellur sem við vitum ekki hvað verður harður eða langvinnur en getur haft áhrif til frekari kælingar hér á sam tíma og við sjáum töluverða kólnun víða í hagkerfinu,“ segir Jón Bjarki og vísar þar til átakanna í Miðausturlöndum.

Jón Bjarki segir að öllu jöfnu ættu átök úti í heimi ekki að hafa áhrif á ákvarðanir peningastefnunefndar en að væntingar um hækkun eða lækkun vaxta geti haft óbein en áþreifanleg áhrif á verðbólgu.

„Þess vegna þurfa þau að taka það frekar með í reikninginn heldur en aðrir seðlabankar þar sem allir búast við að verðbólga verði 2 prósent eftir eitt og hálft, tvö ár,“ segir hann.

Engin kreppa í aðsigi

Aðspurður segir Jón Bjarki að ólíkar áherslur skýri það að Arion banki spái óbreyttum vöxtum en hinir viðskiptabankarnir hækkun.

„Það eru sterk rök gegn því að hafa mikið aðhald í vöxtunum akkúrat þessa stundina en að sama skapi gild rök fyrir því að taka í hemlana núna frekar heldur en að þurfa að krossbremsa seinna. Við eigum það öll sameiginlegt að geta ekki útilokað hina afstöðuna. Ég er allavega þar. Þeir gætu vel haldið vöxtunum óbreyttum en mér finnst trúlegra að þeir hækki og það gæti bitið þá í skottið seinna meir ef þau taka ekki fast á málunum,“ segir Jón Bjarki.

Finnurðu lykt af kreppu?

„Ekki enn þá sem betur fer. Það er aðeins að skána núna útlitið fyrir útflutninginn merkilegt nokk. Og það er seigla í neyslu heimilanna sem er ákveðið áhyggjuefni fyrir Seðlabankann en á sama tíma til marks um að fólk er ekki í stórum stíl farið að búa við verulega skertan kost vegna þeirrar þróunar sem hefur verið. Góðu heilli held ég að þetta sleppi réttu megin við núllið, að ekki verði samdráttur þetta árið, atvinnuleysi aukist ekki úr hófi fram og að við eigum að geta komist í gegnum næstu misseri með lækkandi verðbólgu án þess að við þurfum verulegar þrengingar hjá almenningi og fyrirtækjum landsins,“ segir Jón Bjarki.