„Nú getum við sagt það fullum hálsi“

„Það er í rauninni bara magnað að þeir vilji beina athyglinni að sinni skítlegu hegðun aftur og aftur með því að áfrýja þessu máli,“ segir Hjálmar Friðriksson blaðamaður í samtali við Vísi. Greint var frá því í gær að Hjálmar hefði verið sýknaður í tveimur dómsmálum vegna frétta sem hann skrifaði um eld sem kom upp í iðnaðarhúsnæði í Funahöfða í Reykjavík 16. október 2023. Einn lést í brunanum en fjöldi fólks bjó í húsinu, að megninu til erlent verkafólk.

Sagði um nútímaþrælahald að ræða

Fram kom í fréttum í kringum eldsvoðann að húsnæðið væri að mestu í eigu tveggja félaga í eigu þriggja manna; Péturs Árna Jónssonar, framkvæmdastjóra Heildar fasteignafélagsins og aðaleiganda útgáfufélags Viðskiptablaðsins, Jóns Einars Eyjólfssonar, stjórnarmanns hjá Elju starfsmannaþjónustu, og Arnars Haukssonar, sem starfað hefur sem stjórnandi hjá Elju.

Skrifaði Hjálmar tvær fréttir um málið á vef Samstöðvarinnar. Fyrirsagnir þeirra voru: „Arnar, Pétur Árni og Jón Einar eru nútíma þrælahaldarar“ og „Lést í húsi Péturs, Jóns Einars og Arnars.“ Var höfðað mál á hendur honum annars vegar af hálfu Elju - þjónustumiðstöðvar atvinnulífsins og hins vegar af fjárfestunum þremur. Kröfðust þeir að þrenn ummæli í fréttunum yrðu dæmd dauð og ómerk.

Dómar Landsréttar voru kveðnir upp í gær. Fram kom meðal annars að við heildstætt mat á ummælum Hjálmars yrði að leggja til grundvallar að þau hefðu verið liður í almennri þjóðfélagsumræðu um aðstæður og aðbúnað erlends verkafólks hér á landi, einkum búsetuaðstæður þess, að umræða um þessi atriði ætti erindi við almenning. Í báðum dómum segir að ekki verði annað talið en að með fyrrgreindum orðum væri almennt vísað til tiltekinnar starfsemi sem kalla megi nútíma þrælahald og dregið hafi mann til dauða hér á landi, án þess að fullyrt væri að félagið eða fyrirsvarsmenn þess hafi beinlínis orðið valdir að dauða hans.

Fólk á bakvið allar ákvarðanir

„Nú getum við sagt það fullum hálsi, að þetta er nútíma þrælahald sem þeir eru að stunda. Það er búið að staðfesta að það má alveg,“ segir Hjálmar. Hann segist vona að dómurinn feli í sér skilaboð til hins opinbera um að stunda ekki viðskipti við slíkar starfsmannaþjónustur.

„Mér var bara misboðið þegar þetta gerðist aftur að þarna væri einhver að brenna inni. Þetta var ekki fyrsta skiptið og mér fannst í rauninni mikilvægt að þarna væru einhver andlit og nöfn á bakvið þetta,“ segir Hjálmar og vísar þar til starfsmannaþjónusta almennt og til eldsvoða sem hafa komið upp í ósamþykktu íbúahúsnæði, meðal annars í Árbæ og í Hafnarfirði.

„Það er ákveðinn galli hjá mörgum blaðamönnum að velja að nefna alltaf stofnanir og hús, sem þýða ekki neitt. Það eru alltaf einhverjir menn sem bera ábyrgð. Þarna eru menn sem bera ábyrgð, ekki bara fyrirtæki út í bæ, menn sem eiga Viðskiptablaðið. Þetta er allt tengt, það er hugsunin mín með því að birta nöfn og andlit, það er alltaf fólk á bakvið allar ákvarðanir.“

Eru þessar málalyktir sigur fyrir blaðamennsku?

„Við segjum það bara.“