Gríðar­legur verð­munur á þyngdarstjórnunarlyfjum

Verðmuninn má sjá í nýrri lyfjaverðskrá Lyfjastofnunar. Þar kemur fram að ódýrasta þyngdarstjórnunarlyfið beri nafnið Qsiva og kostar mánaðarskammturinn af því 16.707 krónur. Wegovy og dýrasta lyfið, Saxenda, kosta aftur á móti ríflega 27 þúsund krónur annars vegar og 39.929 krónur, hins vegar. Um 23 þúsund krónum munar á mánaðarskömmtum Qsiva og Saxenda, eða um 280 þúsund á ári.

Um ólík lyf að ræða

Qsiva er í töflum og er ein tafla tekin á dag. Wegovy og Saxenda eru hins vegar stungulyf í lyfjapenna og er því fyrrnefnda sprautað undir húð einu sinni í viku en því síðarnefnda daglega. Þau þyngdarstjórnunarlyf sem eru með markaðsleyfi hér á landi eru Wegovy, Qsiva og Saxenda. Ozempik og Rybelsus heyra samkvæmt skilgreiningu Sjúkratrygginga hins vegar ekki undir flokk þyngdarstjórnunarlyfja, þar sem þau eru almennt notuð við sykursýki.

Í svari Lyfjastofnunar við fyrirspurn Vísis segir að ákvarðanir um verð séu teknar af Lyfjastofnun en til grundvallar þem liggi verðumsókn frá markaðsleyfishafa/umboðsaðila lyfsins, með rökstuðningi fyrir umbeðnu hámarksverði svo og verð lyfsins í viðmiðunarlöndum Íslands.

„Í þessu tilfelli er um að ræða ólík lyf sem þó eru öll notuð til þyngdarstjórnunar, t.a.m. inniheldur ekkert þeirra þriggja sem um er rætt sama virka efnið.

- Saxenda og Wegovy innihalda þó bæði virkt efni í flokki GLP-1 lyfja, lyfja sem bindast GLP-1 viðtaka sem hefur hlutverk í stjórn matarlystar og fæðuinntöku.

- Qsiva inniheldur fentermín sem hemur matarlyst með losun norepinefríns í undirstúku heilans, auk tópíramats sem hefur hefur margþætt áhrif, m.a. á hreyfingu meltingarfæra, orkuhleðslu og breytingu á fituumbroti.“

Ekki sömu kröfur og skilyrði

Þá segir í svari Lyfjastofnunar að kröfur og skilyrði sem fylgi lyfjunum séu ekki eins. Allir læknar megi ávísa Wegovy og Saxenda.

„En Qsiva er bundið ávísun sérfræðilæknis og er ávana- og fíknilyf auk þess að mikilvægt öryggis- og fræðsluefni fylgir notkun þess fyrir heilbrigðisstarfsfólk sem og sjúklinga.Hafa má í huga að verð eða kostnaður lyfsins segir ekki alltaf alla söguna um meðferðarkostnað því sumum lyfjameðferðum fylgir eftirlit hjá læknum sem getur reynst kostnaðarsamt.“

Þannig sé erfitt sé að bera saman verð þessara lyfja þó þau séu öll ætluð til þyngdarstjórnunar. Þá lætur Lyfjastofnun samantekt úr lyfjaverðskrá fylgja svari sínu.

370 milljónir niðurgreiddar á ári

Wegovy er langmest notað hér á landi en ætla má að um fimm prósent þjóðarinnar noti lyfið. Þegar Qsiva kom á markað í Evrópu kostaði mánaðarskammturinn rúmar 33 þúsund krónur. Samkvæmt uppfærðri lyfjaskrá hefur lyfið hins vegar lækkað um rúmlega helming í verði.

Morgunblaðið upplýsti nýlega að á síðasta ári hafi 16.692 Íslendingar notað efnaskiptalyf á borð við Qsiva, Wegovy og Saxenda til þyngdarstjórnunar og greitt fyrir þau samtals tæplega þrjá og hálfan milljarð króna, eða yfir 200.000 krónur á hvern og einn.

Af þeim 16.692 einstaklingum sem eru á lyfjunum njóta 1.358 manns greiðsluþátttöku Sjúkratrygginga, sem niðurgreiða lyfin fyrir um 370 milljónir króna árlega.

Flest greiða lyfin úr eigin vasa

Gríðarleg eftirspurn hefur verið eftir þyngdarstjórnunarlyfjum á Íslandi undanfarin ár. Árið 2019 var tæplega 1.700 einstaklingum ávísað lyfjum af þessu tagi með greiðsluþátttöku Sjúkratrygginga.

Árið 2023 fengu um átta þúsund manns ávísað slíkum lyfjum með niðurgreiðslu og um fjögur þúsund til viðbótar tóku lyfin án þess að uppfylla skilyrði um greiðsluþátttöku. Síðan þá hafa reglur um niðurgreiðslu verið hertar verulega og nú greiða um 94 prósent sjúklinga lyfin úr eigin vasa.