Af hverju frestum við alltaf fram­talinu?

Á hverju ári lætur sama tilfinningin á sér kræla þegar Skatturinn opnar fyrir framtalsskil. Smá andvarp, smá hik og sú kunnuglega hugsun að þetta megi bíða til morguns, sem verður áður en varir að næstu viku, á meðan hugurinn leitar strax að því hvort viðbótarfrestur sé enn í boði.

Þessi tilfinning er afar algeng. Margir óttast að hafa gleymt einhverju, gert mistök eða að bráðabirgðaútreikningurinn sýni niðurstöðu sem þeir voru ekki alveg tilbúnir að horfast í augu við. Í langflestum tilfellum reynist þessi kvíði þó óþarfur.

Það er eiginlega merkilegt, því framtalið er sjaldnast eins flókið og margir ímynda sér.

Á rafrænu skattframtali liggur megnið af nauðsynlegum upplýsingum þegar fyrir. Tekjur, skuldir og eignir eru að stórum hluta forskráðar og fyrir flesta snýst verkefnið um að fara yfir það með gagnrýnum augum frekar en að fylla út heilt framtal. .

Nýttu tækifærið til að skoða fjármálin þín

Við yfirferð skattframtalsins gefst eitt af fáum tækifærum ársins til að staldra við og fá heildaryfirsýn yfir fjármálin. Hvernig þróuðust tekjurnar á árinu? Stóðu þær í stað eða jukust? Hversu stór hluti þeirra fór í vexti og annan fjármagnskostnað? Hefur skuldastaðan þyngst meira en þú gerðir þér grein fyrir? Slík yfirsýn getur verið ótrúlega dýrmæt, ekki aðeins fyrir skattaskilin, heldur fyrir betri stjórn á eigin fjármálum.

En þó margt sé forskráð er ekki sjálfgefið að allar upplýsingar séu réttar. Framtalsvinnan snýst ekki eingöngu um að smella á „staðfesta“, heldur að fara yfir gögnin með gagnrýnum augum. Hjá sumum geta framtalsskil verið flóknari, t.d. vegna aukatekna, verktakagreiðslna eða frádráttabærs kostnaðar.

Ef eitt ráð ætti að sitja eftir að lestri loknum, þá er það þetta:

Að opna framtalið

Markmiðið er ekki að klára allt í einni lotu í fullkominni yfirferð. Fyrsta skrefið er einfaldlega að opna það.

Um leið og það er gert minnkar verkefnið nánast samstundis. Óvissan víkur, hlutirnir skýrast og það sem virtist stórt verður allt í einu viðráðanlegt. Fyrsta yfirferð tekur oft mun skemmri tíma en hugurinn hafði gert ráð fyrir og þá er stærsta hindrunin þegar að baki.

Reynist framtalið flóknara en búist var við þarf enginn að leysa það einn. Margir kjósa að leita til fagaðila, ekki endilega vegna þess að þeir geti ekki fyllt út framtalið sjálfir, heldur vegna þess að það veitir hugarró. Að vita að sérfræðingur hafi farið yfir málin getur verið vel þess virði.

Þegar allt kemur til alls er helsta hindrunin sjaldnast innihaldið, heldur byrjunin.

Framtalið er verkfæri til að skapa skýra yfirsýn yfir eigin fjármálastöðu og ganga frá því sem þarf. Eins og með flest sem frestað er reynist léttirinn oft meiri en búist var við þegar fyrsta skrefið er tekið.

Stundum er það nefnilega erfiðasta skrefið — að opna framtalið.

Höfundur er skattasérfræðingur hjá KPMG Law.