Á­nægja í­búa í Hvera­gerði: Ekki er allt sem sýnist

Nýlega birtist grein undir heitinu “Afgerandi og vaxandi ánægja íbúa Hveragerðis” þar sem fjallað var um niðurstöður þjónustukönnunar sveitarfélaga frá Gallup. Í umfjölluninni er dregin upp mynd af jákvæðri þróun á ánægju íbúa með þjónustu Hveragerðisbæjar. Þegar niðurstöðurnar eru hins vegar skoðaðar í heild og bornar saman yfir lengra tímabil kemur í ljós að staðan er ekki jafn einföld og greinin gefur til kynna.

Gallup-könnunin mælir ánægju fjölmargra þátta, í þjónustu sveitarfélagsins, hjá íbúum. Algengt er að fjalla um niðurstöður út frá nýjustu mælingu en þegar meta á þróun er mikilvægt að skoða meðaltal yfir ákveðin tímabil. Í þessari grein er ætlunin að rýna betur í niðurstöðurnar og skoða muninn á milli kjörtímabila.

Greiningar benda til lakari upplifunar á yfirstandandi kjörtímabili

Þegar svör íbúa eru greind eftir kjörtímabilum og meðaltal reiknað fyrir hvern málaflokk kemur í ljós að ánægja íbúa er að jafnaði lægri á kjörtímabilinu 2022–2025 en hún var á tímabilinu 2018–2021.

Þessi munur birtist í fjölmörgum þáttum þjónustunnar, þar á meðal í heildaránægju með sveitarfélagið sem búsetukost, skipulagsmál, þjónustu við barnafjölskyldur, menningarmál og íþróttaaðstöðu.

Þetta felur ekki í sér að þjónustan sé almennt óviðunandi eða að íbúar séu í stórum stíl óánægðir. Gögnin sýna hins vegar að upplifun íbúa sé lakari á yfirstandandi kjörtímabili en á því sem á undan gekk. Þær hækkanir sem fram koma í nýjustu mælingum virðast að hluta endurspegla viðsnúning eftir verulega lækkun í mörgum málaflokkum árið 2023 fremur en að ánægja hafi náð nýjum hæðum. Í flestum tilvikum er ánægja enn undir meðaltali síðasta kjörtímabils.

Ánægja er enn til staðar

Í mörgum málaflokkum mælist ánægja íbúa Hveragerðisbæjar áfram góð og í sumum tilvikum er hún sambærileg eða meiri í samanburði við önnur sveitarfélög. Það er mikilvægt að halda því til haga.

Þróunin sjálf er þó ekki síður mikilvæg. Þegar meðaltöl lækka á milli kjörtímabila gefur það vísbendingu um að væntingar íbúa séu ekki uppfylltar í sama mæli og áður. Slík skilaboð ættu að vera grundvöllur málefnalegrar umræðu um forgangsröðun, stefnumótun og umbætur.

Varkárni í ályktunum þjónar umræðunni best

Í ljósi þessara gagna má efast um að fullyrðingar um „afgerandi og vaxandi ánægju“ endurspegli raunverulega þróun ánægju íbúa. Gögnin styðja frekar þá niðurstöðu að staðan sé blönduð, víða góð en ekki augljósar framfarir.

Til að íbúar geti myndað sér upplýsta skoðun er mikilvægt að niðurstöður slíkra kannana séu kynntar í samhengi og með hófstilltum ályktunum. Sé niðurstöðum ekki miðlað í heildstæðu samhengi er hætta á að framsetningin stuðli að upplýsingaóreiðu og skekktri mynd af stöðunni.

Almennt gildir að gögn af þessu tagi eru mikilvæg og verðmæt, ekki síst þegar þau eru notuð til að greina þróun yfir tíma og styðja upplýsta umræðu um forgangsröðun og umbætur. Til þess þarf þó að leggja jafna áherslu á heildarmyndina, ekki aðeins valdar niðurstöður eða einstakar mælingar. Þannig geta gögn orðið raunverulegt verkfæri til lærdóms og uppbyggingar fremur en staðfesting á fyrirfram mótaðri túlkun.

Höfundur er varabæjarfulltrúi fyrir D-listann í Hveragerði.