Stóra sleggjan Gunnar Einarsson skrifar 2. febrúar 2026 09:01 Andmæli við lið tvö í grein Eyþórs Eðvarssonar frá 31 desember. Eyþór segir: „97% virkra loftslagfræðinga eru sammála um að loftslagshlýnunin sé mest af mannavöldum“. Þetta er stóra sleggjan, sem tekin er upp til að slá niður gagnrýni á Hamfarahlýnun. Í upprunalegu útgáfunni var sagt að 97% teldu CO2 hafa áhrif til hlýnunar, ekki að hlýnun væri „mest „ af völdum manna, né heldur að 97% vísindamanna teldu áhrifin skaðleg, sem var túlkun sem aðrir settu inn síðar. Tölfræðin að baki þessari fyrstu útgáfu var sérkennileg. Það voru lesnar 12000 greinar um loftslagsmál. 33% töldu að menn hefðu áhrif til til hlýnunar. 1 % taldi engin áhrif. Þetta gerir stærðfræðilega 97% með. Hin 66% sem ekki tóku afstöðu var sleppt úr jöfnunni, án skýringa. Hversu stór hluti trúði á hamfara hlýnun, var ekki til athugunar. Jafnvel þó einhverjir trúi fullyrðingunni, þá inniber hún tvær rökvillur: „appeal to popularity“ er þegar menn fullyrða að af því hversu margir aðhyllast einhverja skoðun þá hljóti hún fyrir vikið að vera sönn – „argumentum ad populum“. Hin er „appeal to authority“ það er þegar menn bera fyrir sig að af því eitthvað meint yfirvald eða einhver með ákveðna stöðu, segir eitthvað þá hljóti sú staðæfing þar með að vera sönn „argumentum ad verecundiam“ Al Gore ferðaðist um heiminn og flutti heimsendaspá sína. Hann spáði t.d. 2009 að allur ís yrði farin af norðurskautinu 2015. Stór landsvæði færu í kaf og fleira hræðilegt kæmi yfir okkur. Mannkynið jafnvel í hættu. Allt þetta átti að gerast á örfáum árum, ef ekki yrði brugðist við helst strax í gær. Honum og fleirum tókst að skapa stemningu, sem jaðraði við trúarbrögð. Sannleikurinn var fundinn. Prestar safnaðarins boðuðu bannfæringu þeirra sem andmæltu. Dr. Gro Harlem: „vísindalegri umræðan um hamfarahlýnun er lokið“. Yvo de Boer: „það er glæpsamlega óábyrgt að hunsa bráðavandan vegna hnattrænar hlýnunar“. Judy Curry sem er loftslagsfræðingur. Hún var í góðri stöðu í háskóla. Hún hafði verið í framlínu umræðu um CO2. Hún taldi að CO2 hafi áhrif en las ekki út úr gögnum að hamfarahlýnun væri á leiðinni. Hún byrjaði að lýsa efasemdum. Í raun var hún að segja: „hverfum ekki frá hinni vísindalegu aðferð, hlustum á gagnrýni. Loftslagið er svo flókið að það er útilokað að fullyrða eitthvað með vissu um veðurfar framtíðarinnar“. Það leið ekki á löngu þar til að ráðist var á hana og hún sökuð um andvísindaleg vinnubrögð og afneitun. Það var ráðist á hana persónulega og mannorð hennar dregið niður. Það endaði með að hún varð að segja af sér góðri stöðu við háskóla. Hún segir: „ég lifði þetta af, efnahagslega,, enda búin að borga niður húsnæðislánið og koma dóttur minni gegnum skóla“. Það er ekki skrítið að yngri vísindamenn séu hikandi að koma fram með gagnrýni þegar stemningin er þannig, að það er ráðist að gagnrýnandanum, ekki þau rök sem hann kemur með. Hver vill hljóta bannfæringu? Þeir sem ekki trúðu héldu sig til hlés, en muldruðu ef til vill þegar lítið bar á: “ hún snýst nú samt“. Annar vísindamaður Professor William Happer, einn af þeim sem var meðhöfundur að grein skrifaðri upp úr 1980 og boðaði að CO2 hefði áhrif til hlýnunar. Hann segir um þessa grein: við spáðum um áhrif CO2 til hlýnunar og settum fyrst inn bara hver áhrif CO2 yrðu. Áður en greinin var birt bætum við um betur og settum inn „positive feedback“. Þetta var gert á afar hæpnum forsemdum og ég skammast mín fyrir að nafn mitt sé á þessari ritgerð.“ Það er þessi reikniregla sem magnar upp áhrifin af CO2 og gerir þau meiri en ástæða er til. Hver sá sem hlustar á William á youtube getur varla sagt að hann viti ekki hvað hann er að tala um, hvað þá að hægt sé að líkja málflutningi hans við málflutning þeirra sem telja að jörðin sé flöt, eins og stundum er gert um afneitunarsinna. Hann segir að vissulega hafi CO2 áhrif en að þau séu hverfandi. Allt tal um að hamfarahlýnun sé yfirvofandi, standist ekki. Þeir sem trúa á að það þurfi ákveðin fjölda vísindamanna til að gagnrýni verði marktæk, geta fundið á netinu, langa lista með vísindamönnum sem afneita hamfarahlýnun. Stóra sleggjan virkaði vel, en hún er andvísindaleg og ég hélt satt best að segja að hún hefði verið grafin. Höfundur er fyrrverandi bóndi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson Skoðun Höfum við tíma fyrir börnin okkar? Jóhann Rúnar Pálsson Skoðun Skoðun Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Reynsla, fagmennska og framtíð SÁÁ Jón Páll Hallgrímsson skrifar Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson skrifar Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar Skoðun Höfum við tíma fyrir börnin okkar? Jóhann Rúnar Pálsson skrifar Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Bilið sem skilningurinn fyllir ekki Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir skrifar Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson skrifar Skoðun Sterkari innviðir fyrir STEM menntun Huld Hafliðadóttir skrifar Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir skrifar Skoðun Milljón hugmyndir, hundrað tímamót Sigvaldi Einarsson skrifar Sjá meira
Andmæli við lið tvö í grein Eyþórs Eðvarssonar frá 31 desember. Eyþór segir: „97% virkra loftslagfræðinga eru sammála um að loftslagshlýnunin sé mest af mannavöldum“. Þetta er stóra sleggjan, sem tekin er upp til að slá niður gagnrýni á Hamfarahlýnun. Í upprunalegu útgáfunni var sagt að 97% teldu CO2 hafa áhrif til hlýnunar, ekki að hlýnun væri „mest „ af völdum manna, né heldur að 97% vísindamanna teldu áhrifin skaðleg, sem var túlkun sem aðrir settu inn síðar. Tölfræðin að baki þessari fyrstu útgáfu var sérkennileg. Það voru lesnar 12000 greinar um loftslagsmál. 33% töldu að menn hefðu áhrif til til hlýnunar. 1 % taldi engin áhrif. Þetta gerir stærðfræðilega 97% með. Hin 66% sem ekki tóku afstöðu var sleppt úr jöfnunni, án skýringa. Hversu stór hluti trúði á hamfara hlýnun, var ekki til athugunar. Jafnvel þó einhverjir trúi fullyrðingunni, þá inniber hún tvær rökvillur: „appeal to popularity“ er þegar menn fullyrða að af því hversu margir aðhyllast einhverja skoðun þá hljóti hún fyrir vikið að vera sönn – „argumentum ad populum“. Hin er „appeal to authority“ það er þegar menn bera fyrir sig að af því eitthvað meint yfirvald eða einhver með ákveðna stöðu, segir eitthvað þá hljóti sú staðæfing þar með að vera sönn „argumentum ad verecundiam“ Al Gore ferðaðist um heiminn og flutti heimsendaspá sína. Hann spáði t.d. 2009 að allur ís yrði farin af norðurskautinu 2015. Stór landsvæði færu í kaf og fleira hræðilegt kæmi yfir okkur. Mannkynið jafnvel í hættu. Allt þetta átti að gerast á örfáum árum, ef ekki yrði brugðist við helst strax í gær. Honum og fleirum tókst að skapa stemningu, sem jaðraði við trúarbrögð. Sannleikurinn var fundinn. Prestar safnaðarins boðuðu bannfæringu þeirra sem andmæltu. Dr. Gro Harlem: „vísindalegri umræðan um hamfarahlýnun er lokið“. Yvo de Boer: „það er glæpsamlega óábyrgt að hunsa bráðavandan vegna hnattrænar hlýnunar“. Judy Curry sem er loftslagsfræðingur. Hún var í góðri stöðu í háskóla. Hún hafði verið í framlínu umræðu um CO2. Hún taldi að CO2 hafi áhrif en las ekki út úr gögnum að hamfarahlýnun væri á leiðinni. Hún byrjaði að lýsa efasemdum. Í raun var hún að segja: „hverfum ekki frá hinni vísindalegu aðferð, hlustum á gagnrýni. Loftslagið er svo flókið að það er útilokað að fullyrða eitthvað með vissu um veðurfar framtíðarinnar“. Það leið ekki á löngu þar til að ráðist var á hana og hún sökuð um andvísindaleg vinnubrögð og afneitun. Það var ráðist á hana persónulega og mannorð hennar dregið niður. Það endaði með að hún varð að segja af sér góðri stöðu við háskóla. Hún segir: „ég lifði þetta af, efnahagslega,, enda búin að borga niður húsnæðislánið og koma dóttur minni gegnum skóla“. Það er ekki skrítið að yngri vísindamenn séu hikandi að koma fram með gagnrýni þegar stemningin er þannig, að það er ráðist að gagnrýnandanum, ekki þau rök sem hann kemur með. Hver vill hljóta bannfæringu? Þeir sem ekki trúðu héldu sig til hlés, en muldruðu ef til vill þegar lítið bar á: “ hún snýst nú samt“. Annar vísindamaður Professor William Happer, einn af þeim sem var meðhöfundur að grein skrifaðri upp úr 1980 og boðaði að CO2 hefði áhrif til hlýnunar. Hann segir um þessa grein: við spáðum um áhrif CO2 til hlýnunar og settum fyrst inn bara hver áhrif CO2 yrðu. Áður en greinin var birt bætum við um betur og settum inn „positive feedback“. Þetta var gert á afar hæpnum forsemdum og ég skammast mín fyrir að nafn mitt sé á þessari ritgerð.“ Það er þessi reikniregla sem magnar upp áhrifin af CO2 og gerir þau meiri en ástæða er til. Hver sá sem hlustar á William á youtube getur varla sagt að hann viti ekki hvað hann er að tala um, hvað þá að hægt sé að líkja málflutningi hans við málflutning þeirra sem telja að jörðin sé flöt, eins og stundum er gert um afneitunarsinna. Hann segir að vissulega hafi CO2 áhrif en að þau séu hverfandi. Allt tal um að hamfarahlýnun sé yfirvofandi, standist ekki. Þeir sem trúa á að það þurfi ákveðin fjölda vísindamanna til að gagnrýni verði marktæk, geta fundið á netinu, langa lista með vísindamönnum sem afneita hamfarahlýnun. Stóra sleggjan virkaði vel, en hún er andvísindaleg og ég hélt satt best að segja að hún hefði verið grafin. Höfundur er fyrrverandi bóndi.
Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar
Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar