Gagnrýnin hugsun skipti máli Tómas Arnar Þorláksson skrifar 16. janúar 2026 20:03 María Rún Bjarnadóttir er lögfræðingur og sérfræðingur í tæknirétti. Sara/Lýður Mál rektors Bifrastar er nú til formlegrar skoðunar hjá Persónuvernd. Gervigreind var nýtt til að meta réttmæti höfundarstöðu þriggja starfsmanna skólans. Sérfræðingur í tæknirétti segir mikilvægt að beita gagnrýnni hugsun við notkun gervigreindar og að mannleg dómgreind þurfi að koma að íþyngjandi ákvörðunum. Greint var frá því í gær að yfirstjórn Bifrastar hafi notast við gervigreindina Claude til að meta hvort þrír starfsmenn skólans væru réttilega skráðir meðhöfundar tveggja fræðigreina. Eftir því sem fram kemur í gögnum málsins var persónugreinanlegum upplýsingum og höfundarréttarvörðu efni starfsmanna hlaðið upp í spjallmennið. Fréttastofa hefur minnisblað sem er merkt rannsóknarstjóra og deildarforseta viðskiptadeildar skólans undir höndum. Þar segir að minnisblaðið sé skrifað af gervigreind og ber þess augljós merki. Gervigreindin ber fræðigrein eftir einn starfsmann Bifrastar saman við aðra grein sem tveir starfsmenn eru merktir fyrir og metur hana því ekki á eigin grundvelli. Lögmaður starfsmannanna segir röksemdafærslu gervigreindarinnar loðna og rökin óskýr. Minnisblaðið má berja augum í spilaranum hér að neðan. Starfsmenn Bifrastar hafa lýst yfir vantrausti á rektor, deildarforseta viðskiptadeildar og rannsóknarstjóra. Málið er nú til skoðunar hjá stjórn og siðanefnd skólans. Persónuvernd barst veður af málinu í desember. Helga Þórisdóttir, forstjóri Persónuverndar, staðfesti í samtali við fréttastofu í dag að málið væri nú formlega til skoðunar. María Rún Bjarnadóttir, sérfræðingur í tæknirétti, segir gervigreindinni takmörk sett. Gæði gagna og eðli vinnu skipti máli. Hún tekur fram að hún þekki ekki til þessa tiltekna máls. „Það skiptir máli að við nýtum gervigreind með gagnrýnum hætti, að við tökum því ekki sem gefnu sem kemur út úr henni heldur beitum einmitt mannlegri dómgreind á það sem út úr henni kemur. Við verðum að treysta því að það sé gert á viðeigandi stöðum.“ Í gögnum málsins kemur fram að rektor hafi óskað eftir því við siðanefnd skólans að starfsmennirnir þrír yrðu ekki upplýstir um að mál þeirra væri til skoðunar. Í svörum siðanefndar segir að það verklag gangi ekki upp þar sem það fari gegn reglum stjórnsýsluréttar. „Reglur stjórnsýsluréttarins eru tiltölulega skýrar um það hvaða réttindi aðilar eiga þegar um er að ræða mál sem að þau varða.“ María Rún Bjarnadóttir, sérfræðingur í tæknirétti.vísir/bjarni Lögmaður starfsmannanna telur vinnubrögð yfirstjórnar Bifrastar vinna gegn sjónarmiðum um persónuvernd og höfundarrétt. „Það kemur fram í skilmálum flestra gervigreindarforrita að það sé ekki heimilt að nýta þau með þeim hætti sem brýtur í bága við lög. Til að nýta persónugreinanlegar upplýsingar þá þurfa að liggja fyrir heimildir. Þær geta verið lögbundnar eða með samþykki.“ Logi Einarsson, menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra, sagði nýjar áskoranir fylgja nýrri tækni þegar fréttastofa ræddi við hann um málið að loknum ríkisstjórnarfundi í morgun. „Fólk þarf bara að fóta sig í þessari nýju tækni og beita varúð.“ Gervigreind Skóla- og menntamál Höfundar- og hugverkaréttur Háskólar Mest lesið Loftleiðir voru við það að kaupa tvær júmbó-þotur Innlent Gríðarlegur verðmunur á þyngdarstjórnunarlyfjum Innlent Sumarstarfsmaður stal sjö milljónum af Happdrætti Háskóla Íslands Innlent Sprenging við bandaríska sendiráðið í Osló Erlent Upptaka náðist af alvarlegu umferðarslysi Innlent Ógnaði fólki með hníf og beitti svo lögreglumann ofbeldi Innlent Él og slydduél í dag og önnur lægð á morgun Veður Fisk rekur á land á Stokkseyri – Fólk sækir sér í soðið Innlent Hóta öllum mögulegum arftökum Khamenei Erlent Leiðtogar kalla eftir breytingum á erfðaröðinni Erlent Fleiri fréttir Mun aldrei samþykkja aðild nema að við ráðum sjálf okkar auðlindum Loftleiðir voru við það að kaupa tvær júmbó-þotur Ógnaði fólki með hníf og beitti svo lögreglumann ofbeldi Þriggja bíla árekstur varð á Hafnarfjarðarvegi við Arnarnes Sumarstarfsmaður stal sjö milljónum af Happdrætti Háskóla Íslands Gríðarlegur verðmunur á þyngdarstjórnunarlyfjum Þónokkuð margir búnir að stytta leikskólavist á föstudögum Þær skipa efstu sæti lista Vor til vinstri Samfylkingin sé að vinna mót „í vondri pólitík“ Krúttlegir heimilishundar verða að sleðahundum við Mývatn „Ég tel þetta ekki vera ákveðna höfnun á Alexöndru“ Þrír með gervigreind leysa af tæplega tuttugu manna teymi Fisk rekur á land á Stokkseyri – Fólk sækir sér í soðið Kvenfélagskonur eru orðnar þreyttar á heilbrigðiskerfinu „Evrópusambandið hefur meiri hag af því núna að mæta óskum Íslands“ Loka veginum til morguns vegna snjóflóðs Gerir ráð fyrir harkalegri umræðu um þjóðaratkvæðagreiðsluna Hafa ekki náð á 26 Íslendinga í Mið-Austurlöndum Upptaka náðist af alvarlegu umferðarslysi Tveir á slysadeild með áverka í andliti Einn drengur í meðferð á nýju meðferðarheimili Tveir grunaðir um stórfellda líkamsárás í miðbænum Segir hvorki Jesú, Múhameð né Þór hafna yfir lög Þurfi ekki að óttast bílnúmeralesara við Sorpu Listamönnum fækkar ört Alvöru inniveður um helgina Kristinn hafði betur gegn Alexöndru og verður oddviti Pírata Selfosskirkja 70 ára og kirkjukórinn 80 ára Kjartan og Marta til liðs við Miðflokkinn Útiloka að þjóðaratkvæðagreiðslan fái hraða afgreiðslu Sjá meira
Greint var frá því í gær að yfirstjórn Bifrastar hafi notast við gervigreindina Claude til að meta hvort þrír starfsmenn skólans væru réttilega skráðir meðhöfundar tveggja fræðigreina. Eftir því sem fram kemur í gögnum málsins var persónugreinanlegum upplýsingum og höfundarréttarvörðu efni starfsmanna hlaðið upp í spjallmennið. Fréttastofa hefur minnisblað sem er merkt rannsóknarstjóra og deildarforseta viðskiptadeildar skólans undir höndum. Þar segir að minnisblaðið sé skrifað af gervigreind og ber þess augljós merki. Gervigreindin ber fræðigrein eftir einn starfsmann Bifrastar saman við aðra grein sem tveir starfsmenn eru merktir fyrir og metur hana því ekki á eigin grundvelli. Lögmaður starfsmannanna segir röksemdafærslu gervigreindarinnar loðna og rökin óskýr. Minnisblaðið má berja augum í spilaranum hér að neðan. Starfsmenn Bifrastar hafa lýst yfir vantrausti á rektor, deildarforseta viðskiptadeildar og rannsóknarstjóra. Málið er nú til skoðunar hjá stjórn og siðanefnd skólans. Persónuvernd barst veður af málinu í desember. Helga Þórisdóttir, forstjóri Persónuverndar, staðfesti í samtali við fréttastofu í dag að málið væri nú formlega til skoðunar. María Rún Bjarnadóttir, sérfræðingur í tæknirétti, segir gervigreindinni takmörk sett. Gæði gagna og eðli vinnu skipti máli. Hún tekur fram að hún þekki ekki til þessa tiltekna máls. „Það skiptir máli að við nýtum gervigreind með gagnrýnum hætti, að við tökum því ekki sem gefnu sem kemur út úr henni heldur beitum einmitt mannlegri dómgreind á það sem út úr henni kemur. Við verðum að treysta því að það sé gert á viðeigandi stöðum.“ Í gögnum málsins kemur fram að rektor hafi óskað eftir því við siðanefnd skólans að starfsmennirnir þrír yrðu ekki upplýstir um að mál þeirra væri til skoðunar. Í svörum siðanefndar segir að það verklag gangi ekki upp þar sem það fari gegn reglum stjórnsýsluréttar. „Reglur stjórnsýsluréttarins eru tiltölulega skýrar um það hvaða réttindi aðilar eiga þegar um er að ræða mál sem að þau varða.“ María Rún Bjarnadóttir, sérfræðingur í tæknirétti.vísir/bjarni Lögmaður starfsmannanna telur vinnubrögð yfirstjórnar Bifrastar vinna gegn sjónarmiðum um persónuvernd og höfundarrétt. „Það kemur fram í skilmálum flestra gervigreindarforrita að það sé ekki heimilt að nýta þau með þeim hætti sem brýtur í bága við lög. Til að nýta persónugreinanlegar upplýsingar þá þurfa að liggja fyrir heimildir. Þær geta verið lögbundnar eða með samþykki.“ Logi Einarsson, menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra, sagði nýjar áskoranir fylgja nýrri tækni þegar fréttastofa ræddi við hann um málið að loknum ríkisstjórnarfundi í morgun. „Fólk þarf bara að fóta sig í þessari nýju tækni og beita varúð.“
Gervigreind Skóla- og menntamál Höfundar- og hugverkaréttur Háskólar Mest lesið Loftleiðir voru við það að kaupa tvær júmbó-þotur Innlent Gríðarlegur verðmunur á þyngdarstjórnunarlyfjum Innlent Sumarstarfsmaður stal sjö milljónum af Happdrætti Háskóla Íslands Innlent Sprenging við bandaríska sendiráðið í Osló Erlent Upptaka náðist af alvarlegu umferðarslysi Innlent Ógnaði fólki með hníf og beitti svo lögreglumann ofbeldi Innlent Él og slydduél í dag og önnur lægð á morgun Veður Fisk rekur á land á Stokkseyri – Fólk sækir sér í soðið Innlent Hóta öllum mögulegum arftökum Khamenei Erlent Leiðtogar kalla eftir breytingum á erfðaröðinni Erlent Fleiri fréttir Mun aldrei samþykkja aðild nema að við ráðum sjálf okkar auðlindum Loftleiðir voru við það að kaupa tvær júmbó-þotur Ógnaði fólki með hníf og beitti svo lögreglumann ofbeldi Þriggja bíla árekstur varð á Hafnarfjarðarvegi við Arnarnes Sumarstarfsmaður stal sjö milljónum af Happdrætti Háskóla Íslands Gríðarlegur verðmunur á þyngdarstjórnunarlyfjum Þónokkuð margir búnir að stytta leikskólavist á föstudögum Þær skipa efstu sæti lista Vor til vinstri Samfylkingin sé að vinna mót „í vondri pólitík“ Krúttlegir heimilishundar verða að sleðahundum við Mývatn „Ég tel þetta ekki vera ákveðna höfnun á Alexöndru“ Þrír með gervigreind leysa af tæplega tuttugu manna teymi Fisk rekur á land á Stokkseyri – Fólk sækir sér í soðið Kvenfélagskonur eru orðnar þreyttar á heilbrigðiskerfinu „Evrópusambandið hefur meiri hag af því núna að mæta óskum Íslands“ Loka veginum til morguns vegna snjóflóðs Gerir ráð fyrir harkalegri umræðu um þjóðaratkvæðagreiðsluna Hafa ekki náð á 26 Íslendinga í Mið-Austurlöndum Upptaka náðist af alvarlegu umferðarslysi Tveir á slysadeild með áverka í andliti Einn drengur í meðferð á nýju meðferðarheimili Tveir grunaðir um stórfellda líkamsárás í miðbænum Segir hvorki Jesú, Múhameð né Þór hafna yfir lög Þurfi ekki að óttast bílnúmeralesara við Sorpu Listamönnum fækkar ört Alvöru inniveður um helgina Kristinn hafði betur gegn Alexöndru og verður oddviti Pírata Selfosskirkja 70 ára og kirkjukórinn 80 ára Kjartan og Marta til liðs við Miðflokkinn Útiloka að þjóðaratkvæðagreiðslan fái hraða afgreiðslu Sjá meira