Gæti orðið bylting fyrir konur á breytingaskeiði Hallgerður Kolbrún E. Jónsdóttir skrifar 4. janúar 2026 16:16 Ákvörðun lyfjaeftirlits Bandaríkjanna um að fjarlægja svokallaða Black box-viðvörun af hormónalyfjum, sem notuð eru fyrir konur á breytingaskeiðinu, gæti haft áhrif út fyrir landssteinanna. Vísir/Getty Lyfjaeftirlit Bandaríkjanna felldi nýlega úr gildi viðvaranir við hormónameðferð fyrir konur á breytingaskeiði. Hjúkrunarfræðingur sem sérhæfir sig í kvenheilsu segir þetta tímamót og vonar að leiðbeiningum hér á Íslandi verði breytt. Rúmir tveir áratugir eru síðan bandaríska lyfjaeftirlitið gaf út svokallaða black box viðvörun við hormónameðferðinni HRT fyrir konur á breytingarskeiði. Það var gert í kjölfar þess að niðurstöður stórrar rannsóknar um hormónameðferð kvenna voru birtar, sem gáfu til kynna að hormónameðferð sem þessi gæti aukið líkur á brjóstakrabbameini, hjartaáfalli, heilablóðfalli og blóðtappa. Í nóvember síðastliðnum tilkynnti bandaríska lyfjaeftirlitið að ferli væri hafið við að fjarlægja viðvaranirnar við meðferðinni vegna nýrra upplýsinga. „Niðurstaða þeirra er sú að þessar viðvaranir endurspegli ekki lengur bestu nútímavísindi og því eigi fylgiseðlar að vera uppfærðir,“ segir Guðrún Björk Þorsteinsdóttir, hjúkrunarfræðingur hjá Gynamedica, sem sérhæfir sig í kvenheilsu. Hún fjallaði nýverið um málið á heimasíðu Gynamedica. Hræddar við að fara á hormóna Nýjar rannsóknir sýni að ákveðnar tegundir hormónameðferðar sem eru einstaklingsmiðaðar geti dregið verulega úr einkennum breytingarskeiðs hjá stórum hópi kvenna, bætt lífsgæði og jafnvel haft áhrif á heilsu þeirra til lengri tíma. „Það eru sirka áttatíu prósent kvenna og jafnvel meira en það sem finna fyrir einhverjum einkennum út af breytingarskeiði,“ segir Guðrún. „Ég finn það í mínu starfi að margar konur eru hræddar við að fara á hormóna en samt eru þær kannski með mikil einkenni. Kannski svefnleysi til langs tíma, verki, kvíða, þetta geta verið svo mörg og margvísleg einkenni sem geta fylgt þessu breytingaskeiði.“ Hún vonar að þessar fregnir frá Bandaríkjunum veki konur til umhugsunar um möguleika þeirra og verði Lyfjastofnun hvatning til að endurskoða viðvaranir við hormónameðferð vegna breytingaskeiðs. „Miðað við þetta ætti allavega að uppfæra fylgiseðla lyfjanna,“ segir Guðrún. Heilbrigðismál Kvenheilsa Lyf Mest lesið Bíll við bíl undir Eyjafjöllum: „Þetta er allt í kaos“ Innlent Haraldur Sigurðsson – Halli – er látinn Innlent Deilt um opnunartímann: „Sonur minn var hundfúll út í mig“ Innlent Svo margir á skíðum að lögreglan skarst í leikinn Innlent Spyr hvernig fólk muni ná endum saman Innlent Tryggingar lækki verulega verði ráðist í nauðsynlegar úrbætur Innlent Skipti um akrein í tæka tíð þegar bíll ók á móti umferð Innlent Sinueldur barst í heyrúllur í Hvalfirði Innlent Spyr hvort skoða þurfi mögulega árekstra eiginmanns ráðherra og fráfarandi forstjóra Innlent Verkalýðsleiðtogar hjóla í Viðskiptaráð Innlent Fleiri fréttir „Held hann hafi ekki fattað hvað hann fór rétt að“ Bíll við bíl undir Eyjafjöllum: „Þetta er allt í kaos“ Heitur matur í boði á ný Deilt um opnunartímann: „Sonur minn var hundfúll út í mig“ Sinueldur barst í heyrúllur í Hvalfirði Framboðslistinn tilbúinn í Fjarðabyggð Tryggingar lækki verulega verði ráðist í nauðsynlegar úrbætur Átta konur eru í slökkviliðum í Árnessýslu Svo margir á skíðum að lögreglan skarst í leikinn Lögreglan lokaði fyrir umferð í Hlíðarfjall Fjölgaði í flokknum vikurnar fyrir forvalið Skipti um akrein í tæka tíð þegar bíll ók á móti umferð Kjósa um sameiningu Árneshrepps og Kaldrananeshrepps Gagnrýnir að ekki séu settar strangari kröfur á verktaka Handtekinn fyrir að bakka ítrekað á hús Haraldur Sigurðsson – Halli – er látinn Spyr hvernig fólk muni ná endum saman Verkalýðsleiðtogar hjóla í Viðskiptaráð Einn leikskóli inn, annar út og starfsemin á flakki milli húsa „Ég held ég hafi migið í saltan sjó“ Skellur fyrir Trump „Helvítið“ breyttist í geggjaðan Austurríkisfíling Gaf spellvirkjunum bakkelsi eftir að lit var skvett á heimilið Setið um fjölskyldur félagsráðgjafa og börn þeirra áreitt Dæmd fyrir að slasa farþega þegar hún sofnaði undir stýri rútu Leita vitna að atviki í Bolungarvíkurgöngum Rannsaka tilefnislausa líkamsárás í miðbænum Loka sundlaugum vegna loðnuvertíðar Ballið byrjað í Bláfjöllum Sigríður Björk og Jón Karl til Bessastaða Sjá meira
Rúmir tveir áratugir eru síðan bandaríska lyfjaeftirlitið gaf út svokallaða black box viðvörun við hormónameðferðinni HRT fyrir konur á breytingarskeiði. Það var gert í kjölfar þess að niðurstöður stórrar rannsóknar um hormónameðferð kvenna voru birtar, sem gáfu til kynna að hormónameðferð sem þessi gæti aukið líkur á brjóstakrabbameini, hjartaáfalli, heilablóðfalli og blóðtappa. Í nóvember síðastliðnum tilkynnti bandaríska lyfjaeftirlitið að ferli væri hafið við að fjarlægja viðvaranirnar við meðferðinni vegna nýrra upplýsinga. „Niðurstaða þeirra er sú að þessar viðvaranir endurspegli ekki lengur bestu nútímavísindi og því eigi fylgiseðlar að vera uppfærðir,“ segir Guðrún Björk Þorsteinsdóttir, hjúkrunarfræðingur hjá Gynamedica, sem sérhæfir sig í kvenheilsu. Hún fjallaði nýverið um málið á heimasíðu Gynamedica. Hræddar við að fara á hormóna Nýjar rannsóknir sýni að ákveðnar tegundir hormónameðferðar sem eru einstaklingsmiðaðar geti dregið verulega úr einkennum breytingarskeiðs hjá stórum hópi kvenna, bætt lífsgæði og jafnvel haft áhrif á heilsu þeirra til lengri tíma. „Það eru sirka áttatíu prósent kvenna og jafnvel meira en það sem finna fyrir einhverjum einkennum út af breytingarskeiði,“ segir Guðrún. „Ég finn það í mínu starfi að margar konur eru hræddar við að fara á hormóna en samt eru þær kannski með mikil einkenni. Kannski svefnleysi til langs tíma, verki, kvíða, þetta geta verið svo mörg og margvísleg einkenni sem geta fylgt þessu breytingaskeiði.“ Hún vonar að þessar fregnir frá Bandaríkjunum veki konur til umhugsunar um möguleika þeirra og verði Lyfjastofnun hvatning til að endurskoða viðvaranir við hormónameðferð vegna breytingaskeiðs. „Miðað við þetta ætti allavega að uppfæra fylgiseðla lyfjanna,“ segir Guðrún.
Heilbrigðismál Kvenheilsa Lyf Mest lesið Bíll við bíl undir Eyjafjöllum: „Þetta er allt í kaos“ Innlent Haraldur Sigurðsson – Halli – er látinn Innlent Deilt um opnunartímann: „Sonur minn var hundfúll út í mig“ Innlent Svo margir á skíðum að lögreglan skarst í leikinn Innlent Spyr hvernig fólk muni ná endum saman Innlent Tryggingar lækki verulega verði ráðist í nauðsynlegar úrbætur Innlent Skipti um akrein í tæka tíð þegar bíll ók á móti umferð Innlent Sinueldur barst í heyrúllur í Hvalfirði Innlent Spyr hvort skoða þurfi mögulega árekstra eiginmanns ráðherra og fráfarandi forstjóra Innlent Verkalýðsleiðtogar hjóla í Viðskiptaráð Innlent Fleiri fréttir „Held hann hafi ekki fattað hvað hann fór rétt að“ Bíll við bíl undir Eyjafjöllum: „Þetta er allt í kaos“ Heitur matur í boði á ný Deilt um opnunartímann: „Sonur minn var hundfúll út í mig“ Sinueldur barst í heyrúllur í Hvalfirði Framboðslistinn tilbúinn í Fjarðabyggð Tryggingar lækki verulega verði ráðist í nauðsynlegar úrbætur Átta konur eru í slökkviliðum í Árnessýslu Svo margir á skíðum að lögreglan skarst í leikinn Lögreglan lokaði fyrir umferð í Hlíðarfjall Fjölgaði í flokknum vikurnar fyrir forvalið Skipti um akrein í tæka tíð þegar bíll ók á móti umferð Kjósa um sameiningu Árneshrepps og Kaldrananeshrepps Gagnrýnir að ekki séu settar strangari kröfur á verktaka Handtekinn fyrir að bakka ítrekað á hús Haraldur Sigurðsson – Halli – er látinn Spyr hvernig fólk muni ná endum saman Verkalýðsleiðtogar hjóla í Viðskiptaráð Einn leikskóli inn, annar út og starfsemin á flakki milli húsa „Ég held ég hafi migið í saltan sjó“ Skellur fyrir Trump „Helvítið“ breyttist í geggjaðan Austurríkisfíling Gaf spellvirkjunum bakkelsi eftir að lit var skvett á heimilið Setið um fjölskyldur félagsráðgjafa og börn þeirra áreitt Dæmd fyrir að slasa farþega þegar hún sofnaði undir stýri rútu Leita vitna að atviki í Bolungarvíkurgöngum Rannsaka tilefnislausa líkamsárás í miðbænum Loka sundlaugum vegna loðnuvertíðar Ballið byrjað í Bláfjöllum Sigríður Björk og Jón Karl til Bessastaða Sjá meira