Gervigreindaraðstoð: Kennarinn endurheimtir dýrmætan tíma Björgmundur Guðmundsson skrifar 12. júní 2025 12:33 Það er auðvelt að ímynda sér stöðuna á mánudagsmorgni hjá kennara. Innhólfið er yfirfullt, yfirferð verkefna frá síðustu viku bíður og það þarf að undirbúa kennsluna fyrir þrjá mismunandi námshópa. Ástríðan fyrir kennslunni er vissulega til staðar, en oft virðist sem skriffinnskan og yfirvinnan séu að buga jafnvel áhugasömustu kennarana. Hvað ef það væri til stafrænn aðstoðarmaður sem gæti létt á þessu álagi og gefið kennaranum meiri tíma fyrir það sem raunverulega skiptir máli: nemendurna? Sá aðstoðarmaður er gervigreind (AI). Og hún er ekki lengur fjarlægur framtíðardraumur. Hún er tæki sem kennarar um allan heim eru nú þegar byrjaðir að nota til að gjörbreyta vinnudegi sínum og endurheimta dýrmætan tíma. Þetta er ekki tækni sem kemur í staðinn fyrir kennara, heldur tækni sem vinnur með þeim. Endurheimtur tími, klukkustund fyrir klukkustund Gleymum stóru yfirlýsingunum um stund og lítum á raunveruleg dæmi sem sýna hvernig gervigreind getur skilað mælanlegum ávinningi. Gögnin sýna að tæknin getur sparað kennurum gríðarlegan tíma á þremur lykilsviðum sem éta upp ótrúlegan hluta af vinnuvikunni. 1. Undirbúningur kennslustunda: Í stað þess að byrja frá grunni í hvert einasta skipti getur kennari beðið gervigreind um að útbúa fyrstu drög að kennsluáætlun, búa til spurningar úr lesefni eða jafnvel hanna heila gagnvirka kynningu. Rannsóknir á vinnutíma kennara sem nýta sér tæki eins og MagicSchool AI eða Curipod sýna að þeir geta minnkað undirbúningstíma sinn um allt að 35% [1]. Tvær til þrjár aukaklukkustundir á viku skila sér beint í minna álagi og meiri tíma til að sinna öðrum verkefnum. 2. Yfirferð og endurgjöf: Verkefnayfirferð er einn tímafrekasti og oft einhæfasti þáttur kennarastarfsins. Gervigreindartæki eins og Gradescope geta nú farið yfir og jafnvel gefið einkunn fyrir krossapróf og einföld svarverkefni á sekúndum. Fyrir ritgerðir geta verkfæri eins og Turnitin eða Grammarly bent á málfarsvillur og veitt grunn athugasemdir, sem gerir kennaranum kleift að einbeita sér að innihaldi, uppbyggingu og hugmyndaauðgi nemenda. Greiningar sýna að þessi tæki geta stytt tíma í yfirferð um allt að 70% [2]. Þetta þýðir ekki bara tímasparnað fyrir kennarann, heldur einnig hraðari og markvissari endurgjöf til nemenda, sem aftur flýtir fyrir námsferlinu þeirra. 3. Aðgreining náms og verkefna: Í hverjum bekk eru nemendur með ólíkar þarfir, styrkleika og veikleika. Að búa til mismunandi útgáfur af verkefnum fyrir hvern og einn er nær óvinnandi verk. Tæki eins og Diffit geta tekið hvaða texta sem er, fréttagrein, kafla úr sögubók eða hvað sem er og á augabragði búið til einfaldari útgáfu fyrir lesblinda nemendur, eða flóknari útgáfu fyrir afburðanemendur. Þetta gerir einstaklingsmiðað nám að raunveruleika en ekki óvinnandi verkefni. En hvað með íslenskuna? Þetta er lykilspurning og fullkomlega eðlileg. Mörg af þessum tækjum voru upphaflega þróuð fyrir ensku. Hins vegar er þróunin hröð. Gervigreindarlíkön eru sífellt að verða betri í íslensku og innleiðing íslenskunnar í OpenAI var lykilskref. Sem skólasamfélag getum við flýtt fyrir þessari þróun með því að kalla eftir og prófa verkfæri sem styðja við íslensku. Þegar öllu er á botninn hvolft getur gervigreind orðið öflugt tæki til að efla íslenskukennslu hjá stafrænni kynslóð og gera tungumálið okkar sýnilegra og meira aðlaðandi í heimi tækninnar. Meiri tími fyrir það sem raunverulega skiptir máli Þegar gervigreindin sér um rútínuvinnuna skapast dýrmætur tími fyrir kennarann. Tími til að setjast niður með nemanda sem á erfitt. Tími til að þróa skapandi hópverkefni sem kveikir neista. Tími til að ræða við nemendur um líðan þeirra og efla félagsfærni. Rannsóknir úr skólum sem hafa innleitt gervigreind sýna að þótt tæknin aukist, þá eykst mannlega snertingin líka. Kennarar sem nota gervigreind upplifa minna álag og meiri starfsánægju. Í tilviksrannsókn frá Val Verde skólaumdæminu í Kaliforníu notaði stjórnandi gervigreind til að draga saman 400 tölvupósta í 37 forgangspósta og sparaði sér með því heilan vinnudag [3]. Þetta er tími sem hægt er að nota til að vera sýnilegri á göngum skólans og styðja við starfsfólk. Gervigreind er ekki komin til að taka við starfi kennarans, heldur til að létta á því og gera það innihaldsríkara. Hún er öflugt verkfæri sem sér um tímafreku kerfisvinnuna svo kennarinn geti einbeitt sér að því að leiða nemendur sína á vit nýrra og spennandi áfangastaða. Ábyrgð yfirvalda er lykillinn að árangri Þessi tækifæri verða þó ekki að veruleika af sjálfu sér. Hér liggur ábyrgðin hjá skóla- og menntamálayfirvöldum. Til að tryggja að allir kennarar og þar með allir nemendur njóti góðs af þessari tækniþróun, þurfa yfirvöld að setja málið í forgang. Þau verða að tryggja jafnan aðgang allra skóla að bestu gervigreindarlausnunum, sjá til þess að kennarar fái vandaða þjálfun í notkun þeirra og setja skýrar siðferðilegar leikreglur. Án slíkrar miðlægrar stefnumótunar er hætta á að það myndist ný stafræn gjá, ekki bara milli nemenda, heldur einnig milli kennara og skóla. Ábyrg og samræmd innleiðing er því forsenda þess að gervigreind geti orðið sú gjöf til íslenskrar menntunar sem hún lofar að vera. Í næstu grein mun ég skrifa um nýjan gervigreindarskóla. Höfundur er ráðgjafi í nýsköpun og gervigreind. Heimildir: [1] Samantekt úr gögnum og rannsóknum á notkun kennara á gervigreindartækjum til kennsluundirbúnings, þar sem fram kemur að tímasparnaður getur numið allt að 35%. Slíkar niðurstöður hafa verið kynntar í tengslum við greiningar á verkfærum á borð við bksb og MagicSchool AI. [2] Byggt á gögnum frá fyrirtækjum eins og Gradescope og Turnitin, sem sýna fram á að sjálfvirknivædd yfirferð geti minnkað tíma kennara í þessum verkþætti umtalsvert, eða allt að 70%. [3] Tilviksrannsókn frá Val Verde Unified School District í Kaliforníu, þar sem notkun stjórnenda á Microsoft Copilot til að draga saman tölvupósta og önnur stjórnunarleg verkefni var skjalfest og kynnt í fagtímaritum eins og EdTech Magazine. Viltu birta grein á Vísi? Sendu okkur póst. Senda grein Björgmundur Örn Guðmundsson Mest lesið Fleiprað um finnska leið Rúnar Sigþórsson Skoðun Flott hjá læknum! Siv Friðleifsdóttir Skoðun Og ári síðar er málið enn „í ferli“ Eva Hauksdóttir Skoðun Byggjum á því jákvæða! Ólína Þorleifsdóttir Skoðun Skattagrýla lifir Tómas Þór Þórðarson Skoðun Tiltekt í Reykjavík Aðalsteinn Leifsson Skoðun Hvers vegna læra börnin þín ekki neitt? Svarið gæti verið í speglinum Jónas Sen Skoðun Endurvekjum Reykjavíkurlistann Stefán Jón Hafstein Skoðun Kynþáttahyggja forseta Bandaríkjanna og Grænland Þorsteinn Gunnarsson Skoðun Getur Samfylkingin leitt breytingar í Reykjavík? Jóhannes Óli Sveinsson Skoðun Skoðun Skoðun Er ákveðin stétt sérfræðinga ekki lengur mikilvæg? Sædís Ósk Harðardóttir,Helga Þórey Júlíudóttir skrifar Skoðun Ekki eina ríkisleið í skólamálum, takk! Rósa Guðbjartsdóttir skrifar Skoðun Kynþáttahyggja forseta Bandaríkjanna og Grænland Þorsteinn Gunnarsson skrifar Skoðun Kynslóðaskipti í landbúnaði – áskorun framtíðarinnar Jódís Helga Káradóttir skrifar Skoðun Orðin innantóm um ársreikning Hveragerðisbæjar Friðrik Sigurbjörnsson,Alda Pálsdóttir skrifar Skoðun Reykjavík er okkar Viðar Gunnarsson skrifar Skoðun Lýðheilsa og lífsgæði í Reykjavík Heiða Björg Hilmisdóttir skrifar Skoðun Eru bara slæmar fréttir af loftslagsmálum? Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar Skoðun Nýtt byggingarland á Blikastöðum Regína Ásvaldsdóttir skrifar Skoðun 6 fríar klukkustundir og tæmdir biðlistar á leikskólum í Hveragerði Sandra Sigurðardóttir,Dagný Sif Sigurbjörnsdóttir,Njörður Sigurðsson skrifar Skoðun Er B minna en 8? Thelma Rut Haukdal skrifar Skoðun Endurskoðun áfengislöggjafarinnar er verkefni stjórnmálanna Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Skattagrýla lifir Tómas Þór Þórðarson skrifar Skoðun Fleiprað um finnska leið Rúnar Sigþórsson skrifar Skoðun Og ári síðar er málið enn „í ferli“ Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Hverju ertu til í að fórna? María Rut Ágústsdóttir skrifar Skoðun Tvær akgreinar í hvora átt frá Rauðavatni að Markarfljóti Arnar Freyr Ólafsson skrifar Skoðun Leikskóli er grunnþjónusta, ekki lúxus Örn Arnarson skrifar Skoðun Byggjum á því jákvæða! Ólína Þorleifsdóttir skrifar Skoðun Sundabraut á forsendum Reykvíkinga skrifar Skoðun Endurvekjum Reykjavíkurlistann Stefán Jón Hafstein skrifar Skoðun Börnin geta ekki beðið lengur. Hættum að ræða og byrjum að framkvæma Róbert Ragnarsson skrifar Skoðun Ég vil Vor til vinstri! Rakel Hildardóttir skrifar Skoðun Styðjum Skúla - í okkar þágu Sindri Freysson skrifar Skoðun Hverfur Gleðigangan? Guðmundur Ingi Þórodsson skrifar Skoðun Samvinna en ekki einangrun Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Afnám jafnlaunavottunar Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Flott hjá læknum! Siv Friðleifsdóttir skrifar Skoðun Tökum skrefið lengra í stuðningi við börn og ungmenni í viðkvæmri stöðu og skimum fyrir vellíðan Magnea Marinósdóttir skrifar Skoðun Getur Samfylkingin leitt breytingar í Reykjavík? Jóhannes Óli Sveinsson skrifar Sjá meira
Það er auðvelt að ímynda sér stöðuna á mánudagsmorgni hjá kennara. Innhólfið er yfirfullt, yfirferð verkefna frá síðustu viku bíður og það þarf að undirbúa kennsluna fyrir þrjá mismunandi námshópa. Ástríðan fyrir kennslunni er vissulega til staðar, en oft virðist sem skriffinnskan og yfirvinnan séu að buga jafnvel áhugasömustu kennarana. Hvað ef það væri til stafrænn aðstoðarmaður sem gæti létt á þessu álagi og gefið kennaranum meiri tíma fyrir það sem raunverulega skiptir máli: nemendurna? Sá aðstoðarmaður er gervigreind (AI). Og hún er ekki lengur fjarlægur framtíðardraumur. Hún er tæki sem kennarar um allan heim eru nú þegar byrjaðir að nota til að gjörbreyta vinnudegi sínum og endurheimta dýrmætan tíma. Þetta er ekki tækni sem kemur í staðinn fyrir kennara, heldur tækni sem vinnur með þeim. Endurheimtur tími, klukkustund fyrir klukkustund Gleymum stóru yfirlýsingunum um stund og lítum á raunveruleg dæmi sem sýna hvernig gervigreind getur skilað mælanlegum ávinningi. Gögnin sýna að tæknin getur sparað kennurum gríðarlegan tíma á þremur lykilsviðum sem éta upp ótrúlegan hluta af vinnuvikunni. 1. Undirbúningur kennslustunda: Í stað þess að byrja frá grunni í hvert einasta skipti getur kennari beðið gervigreind um að útbúa fyrstu drög að kennsluáætlun, búa til spurningar úr lesefni eða jafnvel hanna heila gagnvirka kynningu. Rannsóknir á vinnutíma kennara sem nýta sér tæki eins og MagicSchool AI eða Curipod sýna að þeir geta minnkað undirbúningstíma sinn um allt að 35% [1]. Tvær til þrjár aukaklukkustundir á viku skila sér beint í minna álagi og meiri tíma til að sinna öðrum verkefnum. 2. Yfirferð og endurgjöf: Verkefnayfirferð er einn tímafrekasti og oft einhæfasti þáttur kennarastarfsins. Gervigreindartæki eins og Gradescope geta nú farið yfir og jafnvel gefið einkunn fyrir krossapróf og einföld svarverkefni á sekúndum. Fyrir ritgerðir geta verkfæri eins og Turnitin eða Grammarly bent á málfarsvillur og veitt grunn athugasemdir, sem gerir kennaranum kleift að einbeita sér að innihaldi, uppbyggingu og hugmyndaauðgi nemenda. Greiningar sýna að þessi tæki geta stytt tíma í yfirferð um allt að 70% [2]. Þetta þýðir ekki bara tímasparnað fyrir kennarann, heldur einnig hraðari og markvissari endurgjöf til nemenda, sem aftur flýtir fyrir námsferlinu þeirra. 3. Aðgreining náms og verkefna: Í hverjum bekk eru nemendur með ólíkar þarfir, styrkleika og veikleika. Að búa til mismunandi útgáfur af verkefnum fyrir hvern og einn er nær óvinnandi verk. Tæki eins og Diffit geta tekið hvaða texta sem er, fréttagrein, kafla úr sögubók eða hvað sem er og á augabragði búið til einfaldari útgáfu fyrir lesblinda nemendur, eða flóknari útgáfu fyrir afburðanemendur. Þetta gerir einstaklingsmiðað nám að raunveruleika en ekki óvinnandi verkefni. En hvað með íslenskuna? Þetta er lykilspurning og fullkomlega eðlileg. Mörg af þessum tækjum voru upphaflega þróuð fyrir ensku. Hins vegar er þróunin hröð. Gervigreindarlíkön eru sífellt að verða betri í íslensku og innleiðing íslenskunnar í OpenAI var lykilskref. Sem skólasamfélag getum við flýtt fyrir þessari þróun með því að kalla eftir og prófa verkfæri sem styðja við íslensku. Þegar öllu er á botninn hvolft getur gervigreind orðið öflugt tæki til að efla íslenskukennslu hjá stafrænni kynslóð og gera tungumálið okkar sýnilegra og meira aðlaðandi í heimi tækninnar. Meiri tími fyrir það sem raunverulega skiptir máli Þegar gervigreindin sér um rútínuvinnuna skapast dýrmætur tími fyrir kennarann. Tími til að setjast niður með nemanda sem á erfitt. Tími til að þróa skapandi hópverkefni sem kveikir neista. Tími til að ræða við nemendur um líðan þeirra og efla félagsfærni. Rannsóknir úr skólum sem hafa innleitt gervigreind sýna að þótt tæknin aukist, þá eykst mannlega snertingin líka. Kennarar sem nota gervigreind upplifa minna álag og meiri starfsánægju. Í tilviksrannsókn frá Val Verde skólaumdæminu í Kaliforníu notaði stjórnandi gervigreind til að draga saman 400 tölvupósta í 37 forgangspósta og sparaði sér með því heilan vinnudag [3]. Þetta er tími sem hægt er að nota til að vera sýnilegri á göngum skólans og styðja við starfsfólk. Gervigreind er ekki komin til að taka við starfi kennarans, heldur til að létta á því og gera það innihaldsríkara. Hún er öflugt verkfæri sem sér um tímafreku kerfisvinnuna svo kennarinn geti einbeitt sér að því að leiða nemendur sína á vit nýrra og spennandi áfangastaða. Ábyrgð yfirvalda er lykillinn að árangri Þessi tækifæri verða þó ekki að veruleika af sjálfu sér. Hér liggur ábyrgðin hjá skóla- og menntamálayfirvöldum. Til að tryggja að allir kennarar og þar með allir nemendur njóti góðs af þessari tækniþróun, þurfa yfirvöld að setja málið í forgang. Þau verða að tryggja jafnan aðgang allra skóla að bestu gervigreindarlausnunum, sjá til þess að kennarar fái vandaða þjálfun í notkun þeirra og setja skýrar siðferðilegar leikreglur. Án slíkrar miðlægrar stefnumótunar er hætta á að það myndist ný stafræn gjá, ekki bara milli nemenda, heldur einnig milli kennara og skóla. Ábyrg og samræmd innleiðing er því forsenda þess að gervigreind geti orðið sú gjöf til íslenskrar menntunar sem hún lofar að vera. Í næstu grein mun ég skrifa um nýjan gervigreindarskóla. Höfundur er ráðgjafi í nýsköpun og gervigreind. Heimildir: [1] Samantekt úr gögnum og rannsóknum á notkun kennara á gervigreindartækjum til kennsluundirbúnings, þar sem fram kemur að tímasparnaður getur numið allt að 35%. Slíkar niðurstöður hafa verið kynntar í tengslum við greiningar á verkfærum á borð við bksb og MagicSchool AI. [2] Byggt á gögnum frá fyrirtækjum eins og Gradescope og Turnitin, sem sýna fram á að sjálfvirknivædd yfirferð geti minnkað tíma kennara í þessum verkþætti umtalsvert, eða allt að 70%. [3] Tilviksrannsókn frá Val Verde Unified School District í Kaliforníu, þar sem notkun stjórnenda á Microsoft Copilot til að draga saman tölvupósta og önnur stjórnunarleg verkefni var skjalfest og kynnt í fagtímaritum eins og EdTech Magazine.
Skoðun Er ákveðin stétt sérfræðinga ekki lengur mikilvæg? Sædís Ósk Harðardóttir,Helga Þórey Júlíudóttir skrifar
Skoðun Orðin innantóm um ársreikning Hveragerðisbæjar Friðrik Sigurbjörnsson,Alda Pálsdóttir skrifar
Skoðun 6 fríar klukkustundir og tæmdir biðlistar á leikskólum í Hveragerði Sandra Sigurðardóttir,Dagný Sif Sigurbjörnsdóttir,Njörður Sigurðsson skrifar
Skoðun Börnin geta ekki beðið lengur. Hættum að ræða og byrjum að framkvæma Róbert Ragnarsson skrifar
Skoðun Tökum skrefið lengra í stuðningi við börn og ungmenni í viðkvæmri stöðu og skimum fyrir vellíðan Magnea Marinósdóttir skrifar