Mál Margrétar fyrir opnum tjöldum

Barbara Björnsdóttir héraðsdómari er brotaþoli í málinu. Hún og lögreglan voru á sama máli um að málið skyldi vera háð fyrir luktum dyrum. Héraðsdómur Reykjaness féllst á það, en Landsréttur sneri úrskurðinum við, og þinghaldið því opið.

Dagana eftir að Margrét var sakfelld, í febrúar árið 2023, fyrir hótanir í garð baráttukonunnar Semu Erlu Serdaroglu í Héraðsdómi Reykjavíkur birti Margrét færslu á samfélagsmiðlum þar sem hún kallaði Barböru meðal annars „lausláta mellu“.

Hún hélt því jafnframt fram að vitnisburðir í máli hennar hefðu verið falsaðir og um hefði verið að ræða „plott“ til að fá hana sakfellda.

Þess má geta að dómnum á hendur Margréti fyrir hótanirnar var áfrýjað til Landsréttar og þar var hún sýknuð.

Markmið Margrétar að sverta mannorð Barböru

Í maí í fyrra gaf lögreglan áðurnefnda ákæru út á hendur Margréti, fyrir aðdróttanir í garð Barböru. Lögreglan fór fram á að þinghald málsins yrði lokað og sagðist með því taka undir sjónarmið brotaþola, Barböru.

Ljóst væri að Margrét hyggðist draga persónu og einkahagi Barböru inn í málið án haldbærrar tengingar við raunverulegt sakarefni málsins. Með því myndi hún vega að friðhelgi einkalífs Barböru og nánustu fjölskyldu hennar. Að mati lögreglunnar er Barbara ekki þjóðþekkt manneskja og því ætti „tilgangslaus umfjöllun um einkalíf hennar ekkert erindi við almenning“. Slíkt væri einungis til að valda henni óþarfa sárindum.

Málatilbúnaður Margrétar snerist um að sverta mannorð Barböru.

Eitt vitni af þremur fær að mæta

Héraðsdómur féllst á að hafa þinghaldið lokað til þess að hlífa Barböru og fjölskyldu hennar.

Í úrskurði Héraðsdóms segir að Margrét ætli að leiða fyrir dóminn þrjú vitni með það að markmiði að sanna orðin sem hún er ákærð fyrir. Héraðsdómur gat ekki séð að framburður tveggja þeirra gæti haft áhrif á úrlausn málsins. Hins vegar var henni heimilað að leiða eitt þeirra fyrir dóminn.

Dómarinn geti stöðvað óviðeigandi spurningar

Margrét kærði úrskurðinn til Landsréttar og vildi að þinghaldið yrði opið.

Annars vegar var Landsréttur, líkt og héraðsdómur, á sama máli varðandi vitnin, að leyfa Margréti að leiða eitt tiltekið vitni fyrir dóminn en ekki hin tvö.

Hins vegar komst Landsréttur að því að þinghaldið ætti að vera opið. Í úrskurði dómsins segir að yfirleitt sé þungbært fyrir þá sem tengjast málum að þinghöld í sakamálum séu opin, en það nægi þó ekki eitt og sér til þess að þeim verði lokað, heldur verði eitthvað meira til að koma svo að það verði gert.

Dómurinn féllst á það að gera megi ráð fyrir að Margrét ætli að spyrja umrætt vitni nærgöngulla spurninga um einkalíf þess.

Landsréttur benti á í því samhengi að dómari málsins megi koma í veg fyrir að spurningar til vitna séu „óákveðnar, tvíræðar,veiðandi, óþarflega móðgandieða særandi“. Jafnframt megi koma í veg fyrir að spurningar séu lagðar fram til að villa um fyrir vitnum, eða þá stoppa spurninar sem séu augljóslega tilgangslausar.

Þar með gæti dómarinn gætt þess að ekki sé gengið nær einkalífi vitnanna en nauðsyn krefur. Því þótti Landsrétti ekki efni til þess að loka þinghaldi málsins, hvorki í heild né að hluta.

Fékk ekki að vera vanhæfur

Þetta er ekki í fyrsta skipti sem Landsréttur snýr við dómi héraðsdóms í þessu tiltekna máli. Þegar málið kom upp viku allir dómarar Héraðsdóms Reykjavíkur úr sæti vegna tengsla þeirra við Barböru.

Jónas Jóhannsson, dómari við Héraðsdóm Reykjaness, var falið að sjá um meðferð málsins. 

Hann komst sjálfur að því að hann væri vanhæfur til að dæma í málinu. 

Landsréttur var hins vegar á öðru máli og sneri úrskurðinum við. Jónas er því enn dómari málsins.