Reksturinn í járnum í Reykjavík

Þar segir að rekstrarniðurstaða A- og B-hluta Reykjavíkurborgar hafi verið jákvæð um 13.1 milljarð króna en áætlanir gerðu ráð fyrir jákvæðri niðurstöðu um 3.4 milljarða. Rekstrarniðurstaðan var því 9.8 milljörðum króna betri en gert var ráð fyrir. Betri rekstrarniðurstöðu má einkum rekja til matsbreytinga fjárfestingaeigna hjá Félagsbústöðum.

Rekstrarniðurstaða A-hluta var neikvæð um 8.9 milljarða en áætlun gerði ráð fyrir að hún yrði neikvæð um 4.8 milljarða. Niðurstaðan var því um fjórum milljörðum lakari en gert var ráð fyrir. Tekjur voru 1,5 milljarði yfir áætlun en rekstrarútgjöld voru 3.4 milljarði yfir fjárheimildum. Þá voru nettó fjármagnsgjöld 2.2 milljörðum hærri en áætlun gerði ráð fyrir. Rekstrarniðurstaða fyrir fjármagnsliði var neikvæð um 4.6 milljarða króna sem var 1.9 milljörðum lakari niðurstaða en áætlun gerði ráð fyrir.

Breytt staða í ytra umhverfi

„Heimsfaraldur af völdum COVID-19 veirunnar hafði mikil áhrif á rekstur Reykjavíkurborgar. Hröð kólnun í hagkerfinu og á vinnumarkaði leiddi til þess að tekjur borgarinnar voru töluvert undir áætlun árin 2020 og 2021,“ segir í tilkynningunni.

Vonir hafi staðið til þess að viðsnúningur yrði kröftugur á árinu 2022 og að hagkerfi heimsins kæmust á sama stað og fyrir faraldur. 

„Þrátt fyrir að vel hafi gengið að ná atvinnuleysi niður hafa stríðsátök og viðvarandi vandamál í aðfangakeðjum sett hagkerfi heimsins í uppnám. Verðbólga mælist mun hærri en spáð var, bæði hérlendis sem og í öllum helstu viðskiptalöndum Íslands.“

Þá hafi óvissa á fjármálamörkuðum aukist mikið sem meðal annars hafi endurspeglast í lækkun hlutabréfaverðs og hækkandi ávöxtunarkröfu á skuldabréfamarkaði. Þessi breytta staða í ytra umhverfi endurspeglist í rekstrarniðurstöðu borgarinnar á tímabilinu.

Dagur B. Eggertsson borgarstjóri segir aukna verðbólgu og síðustu bylgju heimsfaraldursins lita ársfjórðungsuppgjör borgarinnar. 

„Borgin jók fjárfestingar í faraldrinum einsog skynsamlegt var en rifar nú seglin í takt við breyttar aðstæður. Fjárfestingar ársins lækka um 7 milljarða. Stóra áskorunin í rekstri sveitarfélaga um land allt eru svo þær fjárhæðir sem þau eiga útistandandi hjá ríkinu vegna lögboðinna skyldna sem þau inna af hendi í þjónustu við fatlað fólk. Það er eitt af lykilverkefnum í fjármálum borgarinnar að knýja á um réttláta leiðréttingu á þeim og vonumst við eftir góðri samvinnu við ríkisstjórn, Alþingi og hagsmunasamtök fatlaðs fólks við að fá úrbætur í þessu efni fljótt og vel. Það getur ekki beðið. Áfram verður unnið að fjármálum og fjármálastjórn borgarinnar af ábyrgð og festu.“

Dregið úr fjárfestingum og lántökum

Reykjavíkurborg dregur úr fjárfestingum og þörf fyrir lántökum. Í fjárfestingaráætlun fyrir árið 2022 er gert ráð fyrir að fjárfesta fyrir rúma 32 milljarða en nú er hins vegar gert ráð fyrir að fjárfestingar ársins verði um 25 milljarðar eða um 7,5 milljörðum undir áætlun.

Vegna aukinnar þenslu í hagkerfinu hefur verið töluvert um ófyrirséðar seinkanir á verkum. Þátttaka í útboðum hefur oft verið dræm eða tilboð langt frá kostnaðaráætlun og tafir hafa orðið í aðföngum byggingarefna. Þá hefur vaxandi verðbólga einnig leitt til verðhækkana á byggingarefnum. Allt hefur þetta haft áhrif á framkvæmdir á vegum borgarinnar.

Forgangsmál að leiðrétta halla á fjárhagslegum samskiptum við ríkið

Aðaláhættan í rekstri sveitarfélaga raungerist þegar ríkið leggur þeim á herðar meiri skyldur en þau geta fjármagnað með lögbundnum tekjustofnum. Í dag samþykkti borgarráð að setja í forgang að leiðrétta þann mikla halla sem er á fjárhagslegum samskiptum Reykjavíkurborgar og ríkisins.

Sérstakt aðgerðateymi hefur verið skipað sem vinnur að málum með borgarstjóra, tryggir yfirsýn og veitir fulltrúum borgarinnar og sveitarfélaga í ýmsum hópum sem fjalla um málin á vettvangi stjórnsýslunnar bakland og stuðning. Borgarstjóri og teymið mun reglulega upplýsa borgarráð um framgang mála og formlegt heildaryfirlit yfir fjárhagsleg samskipti ríkis og Reykjavíkurborgar verður lagt fyrir borgarráð að minnsta kosti tvisvar á ári.

Hagræðing

Borgarráð samþykkti einnig í dag rammaúthlutun þar sem sviðum borgarinnar eru lagðar línur fyrir gerð fjárhagsáætlunar næsta árs. Hvatt er til aukins aðhalds í rekstri um leið og grænar áherslur, sjálfbærni til lengri og skemmri tíma, betri rekstur og skilvirk þjónusta verði höfð að leiðarljósi. Gert er ráð fyrir hagræðingu sem nemur 1% af launakostnaði.

Þá hefur mannauðs- og starfsumhverfissviði verið falið að gera tillögu að breyttum ráðningarreglum og eftirfylgni með þeim. Markmiðið er að auka yfirsýn með nýráðningum og endurráðningum vegna starfsmannaveltu, draga úr eða fresta ráðningum þar sem færi er á en ekki skapa hik varðandi ráðningar vegna grunnþjónustu við velferð, skóla og frístund þar sem mikilvægt átak í ráðningum stendur yfir.