Nýjar hraun­tungur geta brotist fram á miklum hraða sem erfitt er að forðast á hlaupum

Þetta kemur fram í tilkynningu frá Vísindaráði almannavarna en ráðið fundaði á fjarfundi í dag til að ræða stöðu mála vegna eldgossins í Geldingadal. Þá vekur vísindaráð athygli á nokkrum atriðum hvað varðar þá hættu sem stafað getur af í nálægð við gosstöðvarnar.

Bráðabirgðaniðurstöður benda til þess að gossprungan hafi í upphafi verið um tvö hundruð metra löng og hraunið um tíu til fimmtán metra þykkt þar sem það var þykkast. Umfang gossins er lítið og hefur virknin verið nokkuð stöðug í dag. Lítið er um kvikustróka sem ganga upp úr sprungunni og rennur hraun úr gígnum niður í dalina.

Nýjar sprungur, hættulegar gastegundir og hratt hraunflæði möguleiki

„Það er mikilvægt að hafa í huga að næsta nágrenni gosstöðva er hættulegt svæði og geta aðstæður breyst hratt. Vísindaráð varar fólk við að dvelja nálægt gosstöðvunum við núverandi aðstæður,“ segir í tilkynningunni þar sem helstu hættur í næsta nágrenni eru listaðar:

• Nýjar sprungur geta opnast í næsta nágrenni eldstöðvanna með engum fyrirvara.
• Glóandi hraun getur fallið úr hraunjaðrinum og hröð og skyndileg framhlaup orðið þar sem nýjar hrauntungur brjótast fram úr hraunjaðrinum með miklum hraða sem erfitt að forðast á hlaupum.
• Gígarnir eru nú orðnir margra metra háir og geta verið óstöðugir, þeir geta brotnað og mikill og skyndilegur hraunstraumur úr þeim tekið nýja stefnu.
• Sprengingar geta orðið þar sem hraun rennur yfir vatnsmettaðan jarðveg og þeytt hrauni til allra átta.
• Hraunið rennur í lokaða dæld og geta lífshættulegar gastegundir safnast saman í dældum sem getur verið banvænt. Hættan eykst þegar vindur minnkar.

Neðangreindar sviðsmyndir eru í gildi:

• Það dregur smám saman úr eldgosinu í Geldingadal og því líkur á næstu dögum eða vikum
• Nýjar gossprungur opnast á núverandi gosstað eða á kvikuganginum í næsta nágrenni Fagradalsfjalls
• Minni líkur eru á stærri skjálftum í nágrenni Fagradalsfjalls vegna kvikuflæðis
• Skjálfti verður að stærð 6.5 sem á sér upptök í Brennisteinsfjöllum.