Efnahagskreppa vofir yfir í Venesúela

Á sunnudaginn tilkynntu forsvarsmenn Coca-Cola að þeir myndu stöðva framleiðslu á samnefndum drykk í Venesúela vegna sykurskorts. Um þessar mundir nemur verðbólga um sjö hundruð prósentum og matar- og orkuskortur ríkir í landinu. Greiningaraðilar óttast að djúp efnahagskreppa sé yfirvofandi, þörf sé á verulegum efnahagsaðgerðum til að bæta ástandið.

Um helgina voru hermenn sendir á allar helstu stöðvar í kringum Caracas, höfuðborg Venesúela, á stærstu heræfingu sem hefur farið fram í landinu. Ríkisstjórnin sagði æfinguna tilkomna vegna hótunar um innrás frá Bandaríkjunum, en talið er líklegra að hún hafi verið haldin vegna núverandi neyðarástands. Í rúmt ár hafa Venesúelabúar lifað við óðaverðbólgu og pólitískar óeirðir.

Hillur í matvörubúðum eru tómar, nauðsynleg lyf fást aðeins í takmörkuðum mæli og glæpum fer fjölgandi. Rafmagnsleysi er orðið daglegt brauð og hefur ríkisstjórnin beðið opinbera starfsmenn að mæta einungis á mánudögum og þriðjudögum til að spara rafmagn. Í frétt Al Jazeera um málið segir að um sé að ræða einhverja verstu matar-, orku- og efnahagskreppu í landinu á síðustu áratugum.

Meðal þess sem hefur ýtt undir efnahagskreppu í landinu er gríðarleg lækkun á heimsmarkaðsverði á olíu, sem er ein helsta útflutningsafurð landsins. Verð á hráolíu hefur lækkað um rúmlega helming frá síðari hluta ársins 2014.

Síðastliðin fimm ár hefur Venesúela flutt inn stóran hluta matvara, en vegna lágs olíuverðs um þessar mundir er gjaldeyrisforði landsins lítill og geta stjórnvöld því ekki haldið innflutningnum áfram. Matarverð hefur fimmfaldast frá því að olíuverð fór að lækka, og dæmi eru um að fólk bíði í röðum í matvörubúðum til að kaupa vörur sem það endurselur svo til að hagnast. AFP-fréttaveitan greinir frá því að hamborgari kosti nú 170 Bandaríkjadali í Venesúela, eða sem nemur 21 þúsund íslenskum krónum. Þetta er hærra en lágmarksmánaðarlaun í landinu. Í síðasta mánuði þurfti að loka Empreas Polar, stærsta brugghúsi Venesúela, vegna skorts á byggi.

Ofan á efnahagsóstöðugleika bætist svo pólitískur óstöðugleiki. Mikil ósátt er um forsetann Nicolas Maduro sem tók við eftir fráfall Hugo Chavez árið 2013. Alejandro Velsco, sérfræðingur í sögu Venesúela, segir í samtali við Al Jazeera að hann sé ekki bjartsýnn á framhaldið þar sem stjórnvöld hafi ekki náð að setja fram alvörulausn á efnahagskreppunni, heldur í staðinn einbeitt sér að því að reyna að hækka olíuverð. Stjórnvöld hafa ekki heldur varpað fram hugmyndum um leiðir sem myndu gera ríkið minna háð olíuverði. Vinsældir Maduro fara dvínandi. Á einni viku söfnuðust tvær milljónir undirskrifta á undirskriftalista þar sem hvatt var til afsagnar hans. 

Fréttin birtist fyrst í Fréttablaðinu 25. maí