Lést 21 árs í bílslysi: „Hún gefur sex manns tækifæri á betra lífi“

Dagný Ösp Runólfsdóttir, 21 árs lyfjafræðinemi sem lést eftir bílslys á Hellisheiði í desember 2013, hafði ákveðið að gerast líffæragjafi ári áður. Foreldrar hennar segja það „óhugsandi“ að taka ákvörðun um hvort gefa eigi líffæri úr barni sínu við andlát þess en sex manns fengu líffæri úr Dagnýju og öðluðust betra líf í kjölfarið.

„Ef ákvörðunin hefði verið okkar, hefðum við líklega aldrei gefið líffærin úr henni,“ sögðu foreldrar Dagnýjar í Íslandi í dag í kvöld.

Fann það á sér að eitthvað hafði gerst

Þann 29. desember árið 2013 fékk Dagný Ösp óvænt úthlutaða íbúð á Hjónagörðum en hún stundaði nám í lyfjafræði við Háskóla Íslands. Hún var búin að vera lasin en þar sem hún var svo spennt að byrja að búa ákvað hún að fylla Yarisinn sinn af dóti og brunaði af stað úr foreldrahúsum í Hveragerði. Foreldrar hennar ætluðu svo að koma fljótt á eftir.

„Við förum af stað út úr Hveragerði og þá er búið að loka Hellisheiðinni við hringtorgið þannig að við keyrum Þrengslin,“ segir Guðrún Hanna Guðmundsdóttir, móðir Dagnýjar. „Þegar ég er svo rétt komin niður í Ölfus þá var bara eitthvað sem greip um hjartað mitt og ég bara fann að það hafði eitthvað gerst.“

Sjá einnig:Konur 70 prósent af þeim sem hafa tekið afstöðu til líffæragjafar

Guðrún reyndi þá að hringja í dóttur sína en fékk ekki svar. Þegar hún hringdi í lögregluna á Selfossi og kynnti sig fékk hún þær upplýsingar að Dagný hefði lent í slysi. Á þessum tímapunkti var þeim hjónunum þó ekki alveg ljóst hversu alvarleg meiðsl Dagnýjar voru.

„Við keyrðum bara áfram, ég veit ekki hvernig við gátum það, en við keyrðum áfram niður á spítala,“ segir Guðrún.

Þar var þeim fylgt á gjörgæslu og þeim sagt að Dagný hefði fengið mikið höfuðhögg. Hún þyrfti aðgerð og að rannsóknir yrðu gerðar á henni. Næsta dag var foreldrum Dagnýjar og fjórum systkinum gert ljóst að Dagný myndi aldrei ná sér.

Léttir í hjartanu

Ári áður hafði Dagný ákveðið að gerast líffæragjafi ef eitthvað kæmi fyrir hana en hér á landi þarf sérstaklega að skrá sig, vilji maður gefa líffæri.

„Það var þáttur í sjónvarpinu sem hún hafði verið að hlusta á,“ segir Guðrún. „Hún átti ekki til orð yfir því að það væru ekki bara allir líffæragjafar. Henni fannst það mjög óréttlátt og ræddi þetta aftur og aftur. Hún var mjög ákveðin.“

Það er óhugsandi fyrir foreldra að taka ákvörðun um hvort gefa eigi líffæri úr barni sínu á stundum sem þessari. Dagný var þó í raun búin að taka þá ákvörðun fyrir þau.

„Það er í raun mikill léttir, því ég er ekki viss um að ég hefði tekið þessa sömu ákvörðun ef valið hefði verið mitt fyrir hana,“ segir Runólfur Þór Jónsson, faðir Dagnýjar. „Hún gefur sex manns tækifæri á betra lífi - og jafnvel bara lífi alfarið.“

Tíu ára stúlka fékk hjartað úr Dagnýju, tvítug kona fékk lungun, fimm ára drengur og 55 ára gömul kona fengu lifrina og tvær 35 ára gamlar konur fengu nýrun. Önnur þeirra fékk líka brisið.

„Eftir á að hyggja er þetta í raun alveg ómetanlegt, að geta hugsað til þess,“ segir Runólfur.

„Þegar maður hugsar það þannig er einhver léttir innst inni í hjartanu á manni,“ segir Guðrún. „Að hún skuli hafa getað hjálpað svona mörgum, það hjálpar okkur.“

Viðtal Sindra Sindrasonar við þau Guðrúnu og Runólf má sjá í heild sinni í spilaranum hér fyrir ofan. Þeir sem vilja gerast líffæragjafar, geta skráð sig á heimasíðu landlæknis.