Leikkonan Margrét Helga Jóhannesdóttir er látin

Freyja Þórisdóttir skrifar 18. júní 2026 15:20

Margrét Helga Jóhannsdóttir leikkona lést á þjóðhátíðardaginn, þann 17. júní, árið 2026. Stefán Karlsson

Margrét Helga Jóhannsdóttir leikkona er látin, áttatíu og sex ára að aldri. Hún var fjölhæf listakona og hlaut Edduverðlaun í tvígang, fyrst árið 1999 fyrir leik sinnn í kvikmyndinni Englar Alheimsins, og síðar árið 2012 fyrir leik sinn í kvikmyndinni Eldfjall. Árið 2024 hlaut Margrét Helga heiðursverðlaun Grímunnar þar sem henni voru þökkuð framúrskarandi og ómetanleg störf í þágu íslenskrar leiklistar í meira en hálfa öld.

Í tilkynningu sem Hrafnhildur Theodórsdóttir, framkvæmdastjóri Félags íslenskra listamanna í sviðslistum og kvikmyndum (FÍL), sendi fyrir hönd aðstandenda Margrétar er greint frá því að hún hafi látist í gær, á þjóðhátíðardaginn 17. júní. Hún hafi verið fædd þann 4. maí árið 1940 á Brúarlandi í Mosfellssveit og því nýlega orðin 86 ára.

Þá er einnig stiklað á stóru yfir farsælan feril Margrétar Helgu en hún útskrifaðist úr leiklistarskóla Þjóðleikhússins árið 1967 og starfaði hjá Þjóðleikhúsinu frá útskrift og til ársins 1972 þegar hún hóf sinn áratuga langa og farsæla leikferil hjá Leikfélagi Reykjavíkur.

Enginn leikið fleiri hlutverk í Laxness verkum

Fyrsta hlutverk hennar hjá LR í Iðnó var Ugla í Atómstöðinni og hefur enginn íslenskur leikari leikið í fleiri hlutverk Laxness verkum en Margrét Helga, Sigurlína í Sölku Völku var eitt af þeim hlutverkum sem stóð henni ætíð nærri er haft eftir ástvinum Margrétar.

„Margrét Helga var máttarstólpi í starfi Leikfélags Reykjavíkur alla tíð og ásamt öðrum lék hún launalaust í fjölmörgum miðnætursýningum LR til að safna fyrir byggingu Borgarleikhússins,“ segir í tilkynningunni en þar segir jafnframt að hún hafi átt mörg minnisstæð hlutverk á leiksviðinu.

Leikrit Birgis Sigurðssonar var fyrst sýnt á níutíu ára afmæli Leikfélags Reykjavíkur og fór aftur á svið tuttugu árum síðar í leikstjórn Hilmis Snæs Guðnasonar. Hér eru Margrét Helga Jóhannsdóttir og Þröstur Leó Gunnarsson í hlutverkum sínum í eldri uppfærslunni.

„Í Saumastofunni í leikstjórn Kjartans Ragnarssonar, í Degi vonar í leikstjórn Stefáns Baldurssonar, í Öndvegiskonum í leikstjórn Viðars Eggertssonar og svo sló hún eftirminnilega í gegn í einleiknum Sigrún Ástrós, sem hún kom sjálf með til leikhússins og greiddi fyrir þýðingu verksins og lék yfir 100 sinnum en þar var Hanna María Karlsdóttur leikstjóri.“

Besta leikkona í aðalhlutverki

Eitt af síðustu hlutverkum Margrétar Helgu hjá Leikfélagi Reykjavíkur í Borgarleikhúsinu var aðalhlutverkið í verkinu Fjölskyldan, Ágúst í Osage-sýslu, sem Hilmir Snær Guðnason leikstýrði og gekk yfir tvö leikár.

Margrét Helga fékk Grímuverðlaun sem besta leikkona í aðalhlutverki fyrir túlkun sína á Violet Weston í Fjölskyldunni. Eftir það lék hún m.a. í Hreinsun, leikstjóri Stefán Jónsson, í Þjóðleikhúsinu. Síðasta frumsýning Margrétar Helgu, þegar hún var komin fast að áttræðu, var í Borgarleikhúsinu, þann 11. janúar árið 2020, en þar fór hún með hlutverk Marínu fóstru í Vanja frændi í leikstjórn Brynhildar Guðjónsdóttur.

Framúrskarandi og ómetanleg störf

Kvkimyndahlutverk Margrétar Helgu voru m.a. í myndunum Bjarnfreðarson, Fúsi, Börn, Kristinhald undir jökli, Stella í Orlofi og Jón Oddur og Jón Bjarni, ásamt fjölda stuttmynda og sjónvarpsþátta.

Árið 2024 hlaut Margrét Helga heiðursverðlaun Grímunnar þar sem henni voru þökkuð framúrskarandi og ómetanleg störf í þágu íslenskrar leiklistar í meira en hálfa öld. Hún var heiðursfélagi í Leikfélagi Reykjavíkur frá árinu 2017 og Bæjarlistamaður Seltjarnarness árið 2004.

Margét Helga eignaðist þrjú börn, Guðmund Örn Flosason (d.15.02. 2022), Jakobínu Flosadóttir og Val Jóhann Vífilsson.

Andlát Leikhús Kvikmyndagerð á Íslandi