Her- og gervimenn Viðreisnar Jón Pétur Zimsen skrifar 3. júní 2026 15:10 Fyrir rúmri viku síðan birtist grein á Vísi eftir Óðin Frey Baldursson, formann Ungra Evrópusinna, þar sem útgangspunkturinn var að enginn teljandi stuðningur væri við það innan Evrópusambandsins að til yrði endanlega sérstakur her sambandsins. Með greininni brást hann við grein eftir mig sem birst hafði á miðlinum skömmu áður þar sem ég benti meðal annars á að þegar væri vísir að slíkum her. Vildi Óðinn Freyr meina að stuðningur við Evrópusambandsher væri „hugarfóstur eins manns“ á þingi ESB, Andrius Kubilius sem reyndar er ekki þingmaður heldur varnarmálastjóri sambandsins eins og ég hafði bent á að hefði kallað eftir 100 þúsund manna fastaher ESB í janúar. Óðinn bætti svo við síðar í greininni: „Vissulega á hugmyndin sér einhverja stuðningsmenn umfram þennan eina þingmann.“ Ég benti á það í svargrein minni, fyrir utan það að Kubilius væri æðsti embættismaður ESB á sviði varnarmála, að fjölmargir pólitískir forystumenn innan sambandsins hefðu þvert á móti lýst yfir stuðningi við ESB-her. Þar á meðal í röðum samtaka frjálslyndra flokka í Evrópu sem Viðreisn, flokkur Óðins, ætti aðild að. Þar með talinn heiðursgestur Viðreisnar á síðasta landsþingi flokksins. Við þessu brást Óðinn í grein fyrr í þessari viku með því að taka alveg nýjan pól í hæðina. Nú sagðist hann hefði sjálfur „að hugmyndin eigi sér áhrifamikla talsmenn“. Það sagði Óðinn hins vegar alls ekki eins og áður er rakið heldur gekk grein hans þvert á móti út á það gera sem allra minnst út stuðningi við málum. Samanber talið um „hugarfóstur eins manns“ og síðan „einhverja stuðningsmenn“. Þessi óreiða öll hjá Óðni lyktar öll af fljótfærni og slælegri notkun gervigreindar, sem er miður. Ég benti einnig á að mikill stuðningur væri við ESB-her í röðum almennings innan ESB sem Óðinn kaus að bregðast ekki við. Samkvæmt skoðanakönnun sem gerð var fyrir fréttavefinn Politico í mars og náði til 6.698 manns í Þýskalandi, Frakklandi, Póllandi, Belgíu, á Spáni og á Ítalíu, sögðust 69% hlynnt slíkum her. Stuðningurinn var mestur í Belgíu (83%) og minnstur í Frakklandi (60%). Veruleikinn er sá að vaxandi stuðningur hefur verið við það að til verði endanlega ESB-her sem þegar er kominn vísir að eins og ég rakti í fyrri greinum. Þetta er mikilvægt að taka inn í myndina þegar rætt er um hvort Ísland eigi að ganga í ESB. Miðað við þróun mála innan sambandsins er viðbúið að fyrr en síðar yrði ætlast til þess að Ísland leggði sitt að mörkum til jafns við önnur ríki innan þess. Hins vegar viðurkennir Óðinn það sem ég benti á í fyrri skrifum mínum að Ísland væri í annarri stöðu gagnvart Bandaríkjunum þegar komi að varnarmálum en önnur Evrópuríki þar sem varnir landsins séu vegna landfræðilegrar legu þess hluti af heimavörnum Bandaríkjamanna. Segir hann það vel mega vera varðandi hernaðarlegar varnir en segir skrif sín aðallega hafa snúist um efnahagslegt öryggi. Raunar var efnahagslegt öryggi aðeins hálfgerð neðanmálsgrein í skrifum Óðins en gott og vel. Það er sjálfsagt að ræða þau mál. Óðinn leggur einkum áherslu á tollamál í því sambandi og að við lendum ekki á milli í tollastríðum stórvelda. Værum við innan tollamúra ESB værum við hins vegar alltaf beinir aðilar að tollastríðum sem sambandið stæði í við önnur ríki og markaðssvæði. Skoðum þetta aðeins betur. Bandaríkin lögðu fyrst á Ísland 10% toll en 20% á ESB. Tollarnir á Ísland voru svo hækkaðir í 15% en sambandinu var fyrst hótað 50% tollum og síðan 30%. Tollurinn á ESB varð svo 15%, sá sami og á Ísland, eftir gerð viðskiptasamnings á milli Bandaríkjanna og ESB sem fól í sér ýmsa eftirgjöf sambandsins. Meðal annars aukin kaup á bandarískri orku og vopnum. Vitanlega sjá allir að við hefðum verið í betri málum innan ESB, ekki satt? Hins vegar er það sem ESB-sinnar benda aðallega á er að hefði Ísland verið innan ESB hefði sambandið ekki lagt refsitolla á íslenskt járnblendi án þess að eiga neitt sökótt við okkur og þvert á EES-samninginn. Viljum við Íslendingar í alvöru vera hluti af slíkum félagsskap ofan á allt annað sem því fylgdi? Talandi síðan um efnahagslegt öryggi skulum við ekki gleyma því hvernig ESB og riki þess, einkum forysturíkið Þýskaland, tókst að verða háð rússneskri orku áratugum saman, setja með því einmitt efnahagslegt öryggi sambandsins í fullkomið uppnám og fjármagna um leið hernað Rússlands Í Úkraínu og það samkvæmt orðum forystumanna þess sjálfs. Og eru enn að því! Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Tengdar fréttir Hvað ertu hræddur við, Jón Pétur Zimsen? Þegar rök eru á þrotum þá grípur maður í þvælu. 1. júní 2026 09:32 Mest lesið Þegar endurtekning verður að „sannleika“ Snædís Valsdóttir,Aðalsteinn Hjartarson Skoðun Tilmæli til borgarstjórnar, fagþekking Eyjólfur Pálsson Skoðun „Alþingi sameinast“ Margrét Kristín Blöndal Skoðun BRCA arfberar eiga ekki að greiða fyrir lífsnauðsynlegt áhættueftirlit Hrefna Eyþórsdóttir Skoðun Tónlistar(niðurskurðar)borgin Reykjavík Ásta Kristín Pjetursdóttir Skoðun Málverkið tilbúið, en hver hélt á penslinum? Halla Björk Vigfúsdóttir Skoðun Sundurtætt eftirlit – opið bréf til alþingismanna Sesselja María Sveinsdóttir Skoðun Fáum samninginn á borðið Greta Lind Kristjánsdóttir Skoðun Undir yfirborðinu leynist framtíðin Silja Elvarsdóttir,Hafdís Hanna Ægisdóttir Skoðun Heilbrigðiseftirlit er nærþjónusta — ekki skrifborðsæfing Sigrún Guðmundsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Opinn tékki með fullveldið að veði Sigurður Egilsson skrifar Skoðun Gjaldmiðlamálið: íslenski smábáturinn eða stóra skipið sem þolir ólgusjó? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Greinarstúfur um tillögur stjórnavalda um að leggja niður heilbrigðiseftirlitin í landinu Ásdís H. Bjarnadóttir skrifar Skoðun „Hrútskýring“ á fiskveiðióstjórn Íslands Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Tilmæli til borgarstjórnar, fagþekking Eyjólfur Pálsson skrifar Skoðun Málverkið tilbúið, en hver hélt á penslinum? Halla Björk Vigfúsdóttir skrifar Skoðun Síðasti sjéns að mótmæla varðhaldi saklausra barna Alma Mjöll Ólafsdóttir skrifar Skoðun BRCA arfberar eiga ekki að greiða fyrir lífsnauðsynlegt áhættueftirlit Hrefna Eyþórsdóttir skrifar Skoðun Undir yfirborðinu leynist framtíðin Silja Elvarsdóttir,Hafdís Hanna Ægisdóttir skrifar Skoðun Tónlistar(niðurskurðar)borgin Reykjavík Ásta Kristín Pjetursdóttir skrifar Skoðun Hugboð, tilfinningar eða upplýst afstaða – útgáfuréttur óviss Berglind Hilmarsdóttir skrifar Skoðun „Alþingi sameinast“ Margrét Kristín Blöndal skrifar Skoðun Heilbrigðiseftirlit er nærþjónusta — ekki skrifborðsæfing Sigrún Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þegar endurtekning verður að „sannleika“ Snædís Valsdóttir,Aðalsteinn Hjartarson skrifar Skoðun Ný jafnréttislög kalla á aukið aðhald og skýra framtíðarsýn Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Næstum fjórir af hverjum tíu Íslendingum lesa skilaboð undir stýri Gunnar Geir Gunnarsson,Lára Hrafnsdóttir skrifar Skoðun Er ESB í alvöru svona vinsælt? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Um hvað er raunverulega verið að spyrja? Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Sundurtætt eftirlit – opið bréf til alþingismanna Sesselja María Sveinsdóttir skrifar Skoðun Samræmt eftirlit er betra eftirlit Benedikt S. Benediktsson,Jóhannes Þór Skúlason,Sigurður Hannesson skrifar Skoðun Fáum samninginn á borðið Greta Lind Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Hver á að halda utan um hægri vænginn? Martha Árnadóttir skrifar Skoðun Króna eða evra? Umræða sem á skilið meira en slagorð Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Her- og gervimenn Viðreisnar Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Húshjálp í skuldaborg - nýjasta froðan í Ráðhúsinu? Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun ESB-umræðan: Þegar úrelt vinstrisýn þjónar sömu niðurstöðu og sérhagsmunir hægrisins Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hvað eiga Obamacare og Borgarlínan sameiginlegt? Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Minna kerfi og meiri hverfi Róbert Ragnarsson skrifar Skoðun Fjallkonan Steinar Harðarson skrifar Skoðun Ísland séð úr leikskóla Valerio Gargiulo skrifar Sjá meira
Fyrir rúmri viku síðan birtist grein á Vísi eftir Óðin Frey Baldursson, formann Ungra Evrópusinna, þar sem útgangspunkturinn var að enginn teljandi stuðningur væri við það innan Evrópusambandsins að til yrði endanlega sérstakur her sambandsins. Með greininni brást hann við grein eftir mig sem birst hafði á miðlinum skömmu áður þar sem ég benti meðal annars á að þegar væri vísir að slíkum her. Vildi Óðinn Freyr meina að stuðningur við Evrópusambandsher væri „hugarfóstur eins manns“ á þingi ESB, Andrius Kubilius sem reyndar er ekki þingmaður heldur varnarmálastjóri sambandsins eins og ég hafði bent á að hefði kallað eftir 100 þúsund manna fastaher ESB í janúar. Óðinn bætti svo við síðar í greininni: „Vissulega á hugmyndin sér einhverja stuðningsmenn umfram þennan eina þingmann.“ Ég benti á það í svargrein minni, fyrir utan það að Kubilius væri æðsti embættismaður ESB á sviði varnarmála, að fjölmargir pólitískir forystumenn innan sambandsins hefðu þvert á móti lýst yfir stuðningi við ESB-her. Þar á meðal í röðum samtaka frjálslyndra flokka í Evrópu sem Viðreisn, flokkur Óðins, ætti aðild að. Þar með talinn heiðursgestur Viðreisnar á síðasta landsþingi flokksins. Við þessu brást Óðinn í grein fyrr í þessari viku með því að taka alveg nýjan pól í hæðina. Nú sagðist hann hefði sjálfur „að hugmyndin eigi sér áhrifamikla talsmenn“. Það sagði Óðinn hins vegar alls ekki eins og áður er rakið heldur gekk grein hans þvert á móti út á það gera sem allra minnst út stuðningi við málum. Samanber talið um „hugarfóstur eins manns“ og síðan „einhverja stuðningsmenn“. Þessi óreiða öll hjá Óðni lyktar öll af fljótfærni og slælegri notkun gervigreindar, sem er miður. Ég benti einnig á að mikill stuðningur væri við ESB-her í röðum almennings innan ESB sem Óðinn kaus að bregðast ekki við. Samkvæmt skoðanakönnun sem gerð var fyrir fréttavefinn Politico í mars og náði til 6.698 manns í Þýskalandi, Frakklandi, Póllandi, Belgíu, á Spáni og á Ítalíu, sögðust 69% hlynnt slíkum her. Stuðningurinn var mestur í Belgíu (83%) og minnstur í Frakklandi (60%). Veruleikinn er sá að vaxandi stuðningur hefur verið við það að til verði endanlega ESB-her sem þegar er kominn vísir að eins og ég rakti í fyrri greinum. Þetta er mikilvægt að taka inn í myndina þegar rætt er um hvort Ísland eigi að ganga í ESB. Miðað við þróun mála innan sambandsins er viðbúið að fyrr en síðar yrði ætlast til þess að Ísland leggði sitt að mörkum til jafns við önnur ríki innan þess. Hins vegar viðurkennir Óðinn það sem ég benti á í fyrri skrifum mínum að Ísland væri í annarri stöðu gagnvart Bandaríkjunum þegar komi að varnarmálum en önnur Evrópuríki þar sem varnir landsins séu vegna landfræðilegrar legu þess hluti af heimavörnum Bandaríkjamanna. Segir hann það vel mega vera varðandi hernaðarlegar varnir en segir skrif sín aðallega hafa snúist um efnahagslegt öryggi. Raunar var efnahagslegt öryggi aðeins hálfgerð neðanmálsgrein í skrifum Óðins en gott og vel. Það er sjálfsagt að ræða þau mál. Óðinn leggur einkum áherslu á tollamál í því sambandi og að við lendum ekki á milli í tollastríðum stórvelda. Værum við innan tollamúra ESB værum við hins vegar alltaf beinir aðilar að tollastríðum sem sambandið stæði í við önnur ríki og markaðssvæði. Skoðum þetta aðeins betur. Bandaríkin lögðu fyrst á Ísland 10% toll en 20% á ESB. Tollarnir á Ísland voru svo hækkaðir í 15% en sambandinu var fyrst hótað 50% tollum og síðan 30%. Tollurinn á ESB varð svo 15%, sá sami og á Ísland, eftir gerð viðskiptasamnings á milli Bandaríkjanna og ESB sem fól í sér ýmsa eftirgjöf sambandsins. Meðal annars aukin kaup á bandarískri orku og vopnum. Vitanlega sjá allir að við hefðum verið í betri málum innan ESB, ekki satt? Hins vegar er það sem ESB-sinnar benda aðallega á er að hefði Ísland verið innan ESB hefði sambandið ekki lagt refsitolla á íslenskt járnblendi án þess að eiga neitt sökótt við okkur og þvert á EES-samninginn. Viljum við Íslendingar í alvöru vera hluti af slíkum félagsskap ofan á allt annað sem því fylgdi? Talandi síðan um efnahagslegt öryggi skulum við ekki gleyma því hvernig ESB og riki þess, einkum forysturíkið Þýskaland, tókst að verða háð rússneskri orku áratugum saman, setja með því einmitt efnahagslegt öryggi sambandsins í fullkomið uppnám og fjármagna um leið hernað Rússlands Í Úkraínu og það samkvæmt orðum forystumanna þess sjálfs. Og eru enn að því! Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins
Hvað ertu hræddur við, Jón Pétur Zimsen? Þegar rök eru á þrotum þá grípur maður í þvælu. 1. júní 2026 09:32
Skoðun Gjaldmiðlamálið: íslenski smábáturinn eða stóra skipið sem þolir ólgusjó? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Greinarstúfur um tillögur stjórnavalda um að leggja niður heilbrigðiseftirlitin í landinu Ásdís H. Bjarnadóttir skrifar
Skoðun BRCA arfberar eiga ekki að greiða fyrir lífsnauðsynlegt áhættueftirlit Hrefna Eyþórsdóttir skrifar
Skoðun Hugboð, tilfinningar eða upplýst afstaða – útgáfuréttur óviss Berglind Hilmarsdóttir skrifar
Skoðun Ný jafnréttislög kalla á aukið aðhald og skýra framtíðarsýn Kolbrún Halldórsdóttir skrifar
Skoðun Næstum fjórir af hverjum tíu Íslendingum lesa skilaboð undir stýri Gunnar Geir Gunnarsson,Lára Hrafnsdóttir skrifar
Skoðun Samræmt eftirlit er betra eftirlit Benedikt S. Benediktsson,Jóhannes Þór Skúlason,Sigurður Hannesson skrifar
Skoðun ESB-umræðan: Þegar úrelt vinstrisýn þjónar sömu niðurstöðu og sérhagsmunir hægrisins Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar