Sjö þúsund störf gætu verið unnin af gervi­greind

Í nýrri skýrslu Almannaróms um stöðu gervigreindarinnar eru áhrif hennar á störf og vinnumarkað sérstaklega útlistuð. 

Rúmlega sjö þúsund einstaklingar á íslenskum vinnumarkaði sinna störfum þar sem meira en fimmtungur verkefna er nú þegar unninn af gervigreind. Samkvæmt greiningu gervigreindarfyrirtækisins Anthropic eru þetta störf sem gætu verið unnin að öllu leyti af gervigreind.

Tekið er fram í skýrslu Almannaróms að forsenda rannsóknarinnar sé að notkun gervigreindar á Íslandi og í Bandaríkjunum sé sú sama, sem er ólíklegt að sé í raun. Hins vegar er talið að notkun Íslendinga muni þróast í sömu átt og notkun vestanhafs fyrr en síðar.

Greining Anthropic gerir ráð fyrir því að hægt sé að nota gervigreind í að sinna níutíu prósent verkefna skrifstofustarfsfólks en þegar sér gervigreindin um þriðjung verkefnanna. Sömu sögu má segja um störf stjórnenda og embættismanna. Þeir nýta nú þegar gervigreindina í sextán prósent verkefna en gætu nýtt hana í rúm níutíu prósent verkefna.

Sá hópur sem mun finna hvað minnst fyrir gervigreindina er ósérhæft starfsfólk en það eigi að geta nýtt gervigreindina í 3,9 prósent verkefna. Þar á undan er véla- og vélgæslufólk sem gæti látið gervigreindina sjá um tæp sextán prósent.

Konur eru líklegri til að sinna störfum þar sem gervigreindin getur séð um meirihluta verkefna. Háskólamenntaðir munu finna töluvert meira fyrir áhrifum gervigreindarinnar.

Þrátt fyrir að talið sé að gervigreindin muni hafa áhrif á flest störf er ólíklegt að upp komi óvæntar sviptingar eða fjöldaatvinnuleysi. Líklegt er að þróunin sjáist nú þegar í eðli starfanna sem gervigreindin kann að hafa áhrif á.

Langt frá því að fullnýta tæknina

Gervigreindarmállíkön á við ChatGPT og Claude geta nú leyst verkefni sem tækju starfsmann nokkrar klukkustundir að leysa og er talið að gervigreindin geti fljótlega leyst verkefni sem annars tæki fólk fleiri mánuði að vinna á mun styttri tíma.

Almennt starfsfólk er hins vegar langt frá því að fullnýta gervigreindina, sem getur til að mynda verið vegna takmarkanna laga- og regluumhverfis og staðreyndarinnar að tækninni hefur fleygt fram hraðar en færni og þekkingu fólks.

„Það er ótvírætt að eftir því sem tæknin verður betri, notkun útbreiddari og innleiðing dýpri í verkferla fyrirtækja þá mun rauða svæðið á myndinni, svæði hinnar raunverulegu notkunar, smám saman þekja stærri hluta bláa svæðisins, svæði hinnar fræðilega mögulegu notkunar. Þessi svæði munu þó seint renna saman í eitt,“ segir í greiningunni.

„Rétt er að ítreka hér að allt eru þetta vísbendingar um hvar gervigreind kann nú þegar að hafa áhrif eða er líkleg til að hafa áhrif í náinni framtíð. Þessi nálgun segir hins vegar í raun ekki með beinum hætti til um mögulegt atvinnuleysi, líklega þróun ráðninga eða áhrif á launaþróun. Slík áhrif munu velta á ákvörðunum fyrirtækja og stjórnvalda og þróun ólíkra atvinnugreina.“