Um peninga annarra Björg Magnúsdóttir skrifar 18. janúar 2026 07:30 Það er gjarnan gripið til líkingar um heimilisbókhald þegar talað er um fjármál sveitarfélaga; útgjöld þurfi að vera í einhverju samræmi við innkomuna. Það blasir auðvitað við. En það breytir því ekki að það er eðlismunur á venjulegu heimilisbókhaldi og bókhaldi miðstýrðs valds á borð við Reykjavíkurborg. Heimili landsins eyða sínum eigin peningum. Kjörnir fulltrúar eyða peningum annarra. Það er allt annað mál. Fólki er frjálst að reka sitt heimilisbókhald eins og það vill, hvort sem það vill sýna mikla ráðdeild og staðgreiða allt sem það þarf, eða fara á skuldafyllerí og taka lúxuslífið á raðgreiðslum. Fólk ber ábyrgð á sjálfu sér. Að eyða peningum annarra er miklu stærra mál og snýst ekki bara um það eitt að vera réttu megin við núllið. Tími er peningar og peningar eru tími Á bak við peninga annarra – það sem raunverulega skapar þá – er vinna, dugnaður og tími annars fólks; röð af endalausum dögum, bókstaflega líf og ævistörf. Þarna liggur hin sanna ábyrgð. Þess vegna er hlutverk kjörinna fulltrúa ekki að eyða þessum peningum eins og þeir séu þeirra eigin, heldur að fara vel með þá og nýta þá á hátt sem auðveldar sem flestum borgarbúum lífið. Sinna eða sinna ekki? Lykilforsenda fyrir því að peningar borgarbúa séu nýttir skynsamlega er að hafa skýra sýn á það hvaða verkefnum Reykjavíkurborg á að sinna. Á þessum peningi er síðan önnur hlið – það þarf ekki síður skýra sýn á það hvaða verkefnum borgin á ekki að sinna. Áherslan er röng Sem dæmi er það ekki hlutverk Reykjavíkurborgar að ala upp fullorðið fólk og foreldra og segja því hvernig á að halda barnaafmæli. Borgarstjórn á ekki heldur að ráðast í byggingu lúxusleikskóla á borð við Brákarborg eða verja tugum vinnustunda í pælingar á útfærslu selalaugar eða lundakletta í Húsdýragarðinum meðan grunnþjónusta í borginni er í ólestri. Staðreyndin er sú að mörg mikilvæg verkefni og grunnþjónusta hefur verið látin sitja á hakanum í Reykjavík meðan hugmyndafræðileg gæluverkefni hafa verið í forgangi. Þetta vita allir. Áherslan hefur verið á röngum stöðum og fókusinn er ekki skýr. Það er beinlínis niðurlægjandi fyrir okkur að það sé ekki hægt að bjóða leikskólabörnum og starfsfólki sem annast þau upp á viðunandi húsnæði. Leikskólarnir okkar eru ekki myglaðir vegna þess að það eru ekki til peningar. Þeir eru það vegna þess að peningar annarra voru settir í eitthvað annað en þá. Fókus á grunnþjónustu Verkefni sem sveitarfélögum ber að sinna samkvæmt lögum eru skýr og vinnubrögðin kringum þau verða að vera skilvirk og í forgangi. Sem oddviti Viðreisnar vil ég beita mér fyrir því að stjórnsýsla hjá Reykjavíkurborg verði einfölduð og fókusinn settur á grunnþjónustu. Höfundur tekur þátt í oddvitaprófkjöri Viðreisnar fyrir sveitarstjórnarkosningar í Reykjavík. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Björg Magnúsdóttir Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadótti Skoðun Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Reynsla, fagmennska og framtíð SÁÁ Jón Páll Hallgrímsson Skoðun Skoðun Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadótti skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Reynsla, fagmennska og framtíð SÁÁ Jón Páll Hallgrímsson skrifar Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson skrifar Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar Skoðun Höfum við tíma fyrir börnin okkar? jóhann Rúnar Pálsson skrifar Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Bilið sem skilningurinn fyllir ekki Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir skrifar Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson skrifar Skoðun Sterkari innviðir fyrir STEM menntun Huld Hafliðadóttir skrifar Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir skrifar Skoðun Milljón hugmyndir, hundrað tímamót Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Fjórða valdið? En það ert þú! Þorsteinn J. Vilhjálmsson skrifar Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Próf, einkunnir og (PISA) mat á skólakerfi. Hluti 1. Jón Torfi Jónasson skrifar Skoðun Hvers eiga börnin að gjalda? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Á að mismuna lántökum? Jón Guðni Ómarsson skrifar Skoðun Þegar öll hafa svörin skiptir hugsunin mestu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason skrifar Sjá meira
Það er gjarnan gripið til líkingar um heimilisbókhald þegar talað er um fjármál sveitarfélaga; útgjöld þurfi að vera í einhverju samræmi við innkomuna. Það blasir auðvitað við. En það breytir því ekki að það er eðlismunur á venjulegu heimilisbókhaldi og bókhaldi miðstýrðs valds á borð við Reykjavíkurborg. Heimili landsins eyða sínum eigin peningum. Kjörnir fulltrúar eyða peningum annarra. Það er allt annað mál. Fólki er frjálst að reka sitt heimilisbókhald eins og það vill, hvort sem það vill sýna mikla ráðdeild og staðgreiða allt sem það þarf, eða fara á skuldafyllerí og taka lúxuslífið á raðgreiðslum. Fólk ber ábyrgð á sjálfu sér. Að eyða peningum annarra er miklu stærra mál og snýst ekki bara um það eitt að vera réttu megin við núllið. Tími er peningar og peningar eru tími Á bak við peninga annarra – það sem raunverulega skapar þá – er vinna, dugnaður og tími annars fólks; röð af endalausum dögum, bókstaflega líf og ævistörf. Þarna liggur hin sanna ábyrgð. Þess vegna er hlutverk kjörinna fulltrúa ekki að eyða þessum peningum eins og þeir séu þeirra eigin, heldur að fara vel með þá og nýta þá á hátt sem auðveldar sem flestum borgarbúum lífið. Sinna eða sinna ekki? Lykilforsenda fyrir því að peningar borgarbúa séu nýttir skynsamlega er að hafa skýra sýn á það hvaða verkefnum Reykjavíkurborg á að sinna. Á þessum peningi er síðan önnur hlið – það þarf ekki síður skýra sýn á það hvaða verkefnum borgin á ekki að sinna. Áherslan er röng Sem dæmi er það ekki hlutverk Reykjavíkurborgar að ala upp fullorðið fólk og foreldra og segja því hvernig á að halda barnaafmæli. Borgarstjórn á ekki heldur að ráðast í byggingu lúxusleikskóla á borð við Brákarborg eða verja tugum vinnustunda í pælingar á útfærslu selalaugar eða lundakletta í Húsdýragarðinum meðan grunnþjónusta í borginni er í ólestri. Staðreyndin er sú að mörg mikilvæg verkefni og grunnþjónusta hefur verið látin sitja á hakanum í Reykjavík meðan hugmyndafræðileg gæluverkefni hafa verið í forgangi. Þetta vita allir. Áherslan hefur verið á röngum stöðum og fókusinn er ekki skýr. Það er beinlínis niðurlægjandi fyrir okkur að það sé ekki hægt að bjóða leikskólabörnum og starfsfólki sem annast þau upp á viðunandi húsnæði. Leikskólarnir okkar eru ekki myglaðir vegna þess að það eru ekki til peningar. Þeir eru það vegna þess að peningar annarra voru settir í eitthvað annað en þá. Fókus á grunnþjónustu Verkefni sem sveitarfélögum ber að sinna samkvæmt lögum eru skýr og vinnubrögðin kringum þau verða að vera skilvirk og í forgangi. Sem oddviti Viðreisnar vil ég beita mér fyrir því að stjórnsýsla hjá Reykjavíkurborg verði einfölduð og fókusinn settur á grunnþjónustu. Höfundur tekur þátt í oddvitaprófkjöri Viðreisnar fyrir sveitarstjórnarkosningar í Reykjavík.
Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar
Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar