Langhlauparar í meiri hættu að fá krabbamein Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 8. desember 2025 06:31 Langhlaup verða alltaf vinsælli og vinsælli í heiminum en ný rannsókn vekur upp áhyggjur. Getty/Li Ruichang Rannsókn sem kynnt var á ársfundi Bandarísku krabbameinslækningasamtakanna í Chicago, og náði til hundrað hlaupara á aldrinum 35 til 50 ára sem hlupu frá október 2022 til desember 2024, hefur gefið í skyn tengsl milli langhlaupa á háu stigi og ristilkrabbameins. Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Missti stjórn á skapi sínu og réðst á mótherja Fótbolti Gunnar Nelson í sjómann við mann sem hann átti að mæta í búrinu Sport Betur fór en á horfðist er faðir Verstappen lenti í óhappi Formúla 1 Davíð Tómas skipti um skoðun: „Ég var of fljótur á mér“ Körfubolti Hallgrímur Jónasson: „Staðan er bara alvarleg“ Íslenski boltinn Upp úr sauð milli þjálfaranna í Garðabæ: „Ég bað hann afsökunar“ Körfubolti Áfall fyrir Valsmenn: Frank Aron fór sárþjáður af velli Körfubolti Uppgjörið: Valur - Grindavík 79-72 | Baráttuglaðir Valsmenn jöfnuðu einvígið Körfubolti „Um leið og ég sá hann fara ofan í fór mér að líða betur“ Körfubolti Davíð Tómas segir flautukörfu Hilmars Smára löglega: „Ekki skref“ Körfubolti Fleiri fréttir Frá út leiktíðina og missir af HM Betur fór en á horfðist er faðir Verstappen lenti í óhappi Dagskráin í dag: Besta deildin, enski og Njarðvík með bakið upp við vegg Gunnar Nelson í sjómann við mann sem hann átti að mæta í búrinu „Um leið og ég sá hann fara ofan í fór mér að líða betur“ Umfjöllun og viðtöl: KA 1-2 Keflavík | Fyrsti sigur Keflavíkur Hallgrímur Jónasson: „Staðan er bara alvarleg“ Missti stjórn á skapi sínu og réðst á mótherja Elías Rafn hélt hreinu í toppslagnum Áfall fyrir Valsmenn: Frank Aron fór sárþjáður af velli Uppgjörið: Valur - Grindavík 79-72 | Baráttuglaðir Valsmenn jöfnuðu einvígið Davíð Tómas skipti um skoðun: „Ég var of fljótur á mér“ Stórsigur Stjörnunnar knúði fram oddaleik Hákon á sínum stað er Lille vann mikilvægan sigur Olivia Smith tryggði Arsenal dramatískan sigur Magdeburg aftur á sigurbraut eftir erfiða bikarhelgi Fernández kom Chelsea í bikarúrslit Sagan skrifuð í Lúndunamaraþoninu: „Urðum vitni að einhverju ótrúlegu“ Fékk rautt fyrir að rífa í hár mótherja: „Þetta er alveg galið“ Orri skoraði en bikarmeistararnir köstuðu frá sér sigrinum Albert áberandi í sóknarleik Fiorentina en mörkin komu ekki Sjáðu öll mörkin úr Bestu deild kvenna: Draumabyrjun nýliðanna og dramatík fyrir norðan Fyrstur til að hlaupa maraþon á undir tveimur klukkustundum Haukar fá enn frekari liðsstyrk frá HK Jokic rekinn út úr húsi og Denver á bjargbrúninni Vill skrúfa fyrir lekann eftir að rakarinn birti byrjunarliðið Pabbi Hemma fór úr Höllinni og sá aldrei þristinn fræga Mörkin úr enska: Skaut Arsenal á toppinn og dramatíkin allsráðandi á botninum Tekur við sem fyrirliði í ljósi handtöku Tiger Woods Dagskráin í dag: Úrslitakeppnin í körfunni heldur áfram, Besta deildin og bikarinn Sjá meira
Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Missti stjórn á skapi sínu og réðst á mótherja Fótbolti Gunnar Nelson í sjómann við mann sem hann átti að mæta í búrinu Sport Betur fór en á horfðist er faðir Verstappen lenti í óhappi Formúla 1 Davíð Tómas skipti um skoðun: „Ég var of fljótur á mér“ Körfubolti Hallgrímur Jónasson: „Staðan er bara alvarleg“ Íslenski boltinn Upp úr sauð milli þjálfaranna í Garðabæ: „Ég bað hann afsökunar“ Körfubolti Áfall fyrir Valsmenn: Frank Aron fór sárþjáður af velli Körfubolti Uppgjörið: Valur - Grindavík 79-72 | Baráttuglaðir Valsmenn jöfnuðu einvígið Körfubolti „Um leið og ég sá hann fara ofan í fór mér að líða betur“ Körfubolti Davíð Tómas segir flautukörfu Hilmars Smára löglega: „Ekki skref“ Körfubolti Fleiri fréttir Frá út leiktíðina og missir af HM Betur fór en á horfðist er faðir Verstappen lenti í óhappi Dagskráin í dag: Besta deildin, enski og Njarðvík með bakið upp við vegg Gunnar Nelson í sjómann við mann sem hann átti að mæta í búrinu „Um leið og ég sá hann fara ofan í fór mér að líða betur“ Umfjöllun og viðtöl: KA 1-2 Keflavík | Fyrsti sigur Keflavíkur Hallgrímur Jónasson: „Staðan er bara alvarleg“ Missti stjórn á skapi sínu og réðst á mótherja Elías Rafn hélt hreinu í toppslagnum Áfall fyrir Valsmenn: Frank Aron fór sárþjáður af velli Uppgjörið: Valur - Grindavík 79-72 | Baráttuglaðir Valsmenn jöfnuðu einvígið Davíð Tómas skipti um skoðun: „Ég var of fljótur á mér“ Stórsigur Stjörnunnar knúði fram oddaleik Hákon á sínum stað er Lille vann mikilvægan sigur Olivia Smith tryggði Arsenal dramatískan sigur Magdeburg aftur á sigurbraut eftir erfiða bikarhelgi Fernández kom Chelsea í bikarúrslit Sagan skrifuð í Lúndunamaraþoninu: „Urðum vitni að einhverju ótrúlegu“ Fékk rautt fyrir að rífa í hár mótherja: „Þetta er alveg galið“ Orri skoraði en bikarmeistararnir köstuðu frá sér sigrinum Albert áberandi í sóknarleik Fiorentina en mörkin komu ekki Sjáðu öll mörkin úr Bestu deild kvenna: Draumabyrjun nýliðanna og dramatík fyrir norðan Fyrstur til að hlaupa maraþon á undir tveimur klukkustundum Haukar fá enn frekari liðsstyrk frá HK Jokic rekinn út úr húsi og Denver á bjargbrúninni Vill skrúfa fyrir lekann eftir að rakarinn birti byrjunarliðið Pabbi Hemma fór úr Höllinni og sá aldrei þristinn fræga Mörkin úr enska: Skaut Arsenal á toppinn og dramatíkin allsráðandi á botninum Tekur við sem fyrirliði í ljósi handtöku Tiger Woods Dagskráin í dag: Úrslitakeppnin í körfunni heldur áfram, Besta deildin og bikarinn Sjá meira