„Ó­trú­legt að menn horfist ekki í augu við þetta og axli á­byrgð“

Jón Pétur Zimsen aðstoðarskólastjóri Réttarholtsskóla varpar þessari spurningu fram í ljósi hinnar alþjóðlegu PISA könnunar en niðurstöður voru birtar í gær. Þær sýna að 40% fimmtán ára barna búa ekki yfir grunnhæfni í lesskilningi sem er talsvert undir meðaltali OECD. Vert er að taka fram að íslenskar stúlkur koma töluvert betur út úr könnuninni en drengir en aðeins 53% fimmtán ára íslenskra drengja búa yfir grunnhæfni í lesskilningi samkvæmt PISA könnuninni.

„Aðrar niðurstöður hefðu komið mér á óvart,“ segir Jón Pétur og bætir við að þróunin hafi verið niður á við síðustu ár.

„Vonbrigðin eru fyrir hönd krakkanna en tækifæri þeirra til lífsgæða eru skert.“

Jóni Pétri þykir menntamálayfirvöld hafa gert of lítið úr vandanum í viðtölum við fjölmiðla í gær.

„Það er í raun ótrúlegt að menn horfist ekki í augu við þetta og axli ábyrgð. Við verjum 200 milljörðum, tæpum, í þessi kerfi og eftir tíu ára skyldunám þá er þetta niðurstaðan og að menn svari svona, og það gerðu nánast allir sem bera ábyrgð og tjáðu sig, það er algjörlega óboðlegt.“

Jón Pétur telur að þörf sé á fjölbreyttum lausnum svo hægt sé að snúa þróuninni við.

„Leiðin út úr þessu er að byrja strax í leikskólanum; að þar séu kennarar og starfsfólk sem allt tali íslensku allan daginn við öll börnin og þetta á náttúrulega sérstaklega við um börn sem standa höllum fæti í íslensku. Svo á fyrstu stigum grunnskóla þurfum við bara að tryggja það að allir nemendur nái að lesa nema það sé einver taugaröskun sem komi í veg fyrir það. Það er gert með því að fylgjast vel með, vera með próf, skoða hvernig árangurinn er og bara halda þessu að krökkunum og vera með mikla og góða eftirfylgni þannig að nánast allir séu læsir eftir sex ára bekkinn.“

Tæknin kemur ekki í staðinn fyrir þjálfun 

Minnka þurfi skjánotkun bæði heima fyrir og í skólanum. Hann tekur mið af orðræðunni um breytta tíma og að Google leysi málin á einu augabragði. Jón Pétur kveðst ekki sannfærður.

„Þú „Googlar“ ekkert eða notar gervigreind nema þú sért með raungreind og hún byggir á djúpum orðaforða og hún byggir á því að þú getir tengt saman hugtök,“ bendir Jón Pétur á.

Minni geta barna til lesskilnings geti haft í för með sér mikla erfiðleika. Jón Pétur segir málið mun alvarlegra en virðist í fyrstu. Börn með slakan lesskilning séu til að mynda berskjaldaðri gagnvart áróðri og falsfréttum.

„Þetta tengist sjálfsmynd okkar sem manneskja. Ef okkur finnst við ekki geta talað íslensku og að við skiljum ekki það sem fer fram þá missum við áhuga. Við munum ekki setja okkur inn í nein mál, við vitum ekki hvað við eigum að kjósa, vitum ekki hvar hag okkar er best borgið. Þetta er svo alvarlegt.“

Það sé fyrir öllu að fólk líti í eigin barm.

„Við sem skólakerfi getum ekki bara bent á foreldrana. Við erum hér með krakkana ákveðið marga klukkutíma á viku og daga á ári og við verðum bara að standa okkur betur. Það þýðir ekki að þetta sé allt skólunum að kenna en við verðum samt að horfa inn á við og aðeins breyta af þeirri stefnu sem við höfum verið á,“ segir Jón Pétur.