Margradda óánægjukór andstæðinga orkupakkans

Eiríkur Bergmann stjórnmálafræðiprófessor segir ólíkar raddir á bak við gagnrýnina á þriðja orkupakkann gera umræðuna um hann erfiða. Annars vegar sé um að ræða efnislega gagnrýni en hins vegar séu raddir sem ekki séu sáttar við stöðu Íslands í samfélagi þjóðanna.

Þeir sem safnast hafa saman undir slagorðinu „Orkan okkar" og berjast gegn samþykkt Alþingis á þriðja orkupakka Evrópusambandsins spara margir ekki stóru orðin þannig að þeir sem hætta sér fram völlinn til að styðja innleiðinguna telja sér jafnvel ógnað.

Þórlindur Kjartansson er einn þeirra en í viðtali við Fréttablaðið segir hann vandann að áhyggjur margra vegna orkupakkans stafi að stórum hluta af rangfærslum og ýkjum sem ekki séu settar fram í heiðarlegum tilgangi, heldur til að sá efasemdarfræjum og tortryggni.

Eiríkur Bergmann prófessor í stjórnmálafræði segir umræðuna um málið erfiða þar sem ólík sjónarmið og raddir séu í hópi þeirra sem berjist á móti orkupakkanum. Þarna séu raddir sem færi fram eðlilegar athugasemdir um málið.

„Og beita fullum rökum í sínum málflutningi eins og eðlilegt er í lýðræðisríki. En síðan eru þarna líka raddir til viðbótar við þær sem virðast einkum og sér í lagi horfa til málsins sem einhvers konar táknmyndar eða birtingarmyndar um stöðu Íslands í umheiminum og gagnvart Evrópusamvinnunni,“ segir Eiríkur.

Síðarnefndi hópurinn setji gagnrýni sína fram að mestu án þess að vísa til efnisatriða þriðja orkupakkans.

„Herskáustu aðilarnir í þessum hópi hafa í raun í sínum málflutningi, ef maður tekur bara mið af málflutningi þeirra í þessu máli; þeirra athugasemdir eru miklu frekar við EES samninginn sem slíkan. Áhrif hans á fullveldið og svo framvegis. Fremur en að málflutningur þeirra snúist mjög mikið um lagabálkinn um orkumál,“ segir Eiríkur.

Samningurinn um Evrópska efnahagssvæðið sé hins vegar málamiðlun sem brúi ólík sjónarmið þeirra sem vilji að Íslendingar standi að mestu fyrir utan Evrópusamrunan og hinna sem vilji helst að Ísland gangi í Evrópusambandið.

Miðað við þróun stjórnmála annars staðar í Evrópu megi auðveldlega sjá fyrir sér að umræðan fari að snúast um aðild Íslands að Evrópska efnahagssvæðinu, þótt enginn meirihluti hafi verið fyrir því hingað til að segja samningnum upp.

„Það blasir við að það eru margir sem vilja beita málinu. Koma því á einhvern þann stað að það minni okkur á þær umræður sem orðið hafa í kringum Brexit og aðra slíka hópa í Evrópu í samtíma okkar. Sem eru einmitt að efast um þessa tilhögun sem við höfum sett upp. En undirliggjandi eru auðvitað algerir grundvallarhagsmunir allra Íslendinga,“ segir Eiríkur Bergmann.