Langaði ekki í barnið

Í dag ætla Hulda Birna Vignisdóttir og Einar Einarsson að hefja söfnun til styrktar geðdeildinni 33C. Þar dvöldu þau ásamt nýfæddri dóttur sinni í desember síðastliðnum. Dvölin kom Huldu Birnu upp úr mjög alvarlegu fæðingarþunglyndi og nú vill litla fjölskyldan gefa eitthvað til baka.

„Aðstaðan þarna er hræðileg. Það vantar nauðsynlega hluti fyrir ungbörn og mæður, eins og brjósta­pumpu. Það er ekkert samveruherbergi fyrir mæður og börn fyrir utan gluggalaust herbergi inn af vaktherberginu. Þar að auki er mygla á deildinni og vond lykt. Veggirnir á baðherbergjunum eru dökkbrúnir og vaskarnir gulir. Þetta er í raun mjög niðurdrepandi umhverfi og því ekki það besta fyrir nýbakaðar mæður í þunglyndiskasti,“ segir Hulda.

Deildin er bráðamóttaka fyrir fólk með almenna geðsjúkdóma en þangað leggjast einnig inn óléttar konur og nýbakaðar mæður. Hulda lagðist inn þegar hún varð alveg ófær um daglegt líf. Hún hefur alltaf barist við þunglyndi en hafði náð góðri stjórn á því og var einkennalaus í mörg ár þegar hún varð barnshafandi. Þá gaus þunglyndið upp aftur og varð enn verra eftir að dóttirin fæddist.

„Ég upplifði að mig langaði ekki að eiga hana, ekki horfa á hana og ekki hugsa um hana. Mér versnaði stöðugt og ég var farin að hugsa um sjálfsvíg. Ég gat ekkert hugsað um stelpuna, var ekki með hana á brjósti enda var það of náin stund fyrir mig. Að lokum samþykkti ég að leggjast inn á geðdeild.“

Fjölskyldan dvaldi á deildinni í einn mánuð. Mikilvægt er að börnin séu með mæðrum sínum á deildinni til að tengslamyndun rofni ekki, börnin finni lyktina af móður sinni og móðirin sjái barnið á hverjum degi. Börnin eru oft í umsjá starfsmanna, til dæmis á nóttunni, og þar til móðirin getur smátt og smátt hugsað meira um það.

„Þegar ég kom þarna inn sá ég ekki fram á að mér myndi einhvern tímann batna. Ég sá ekki fyrir mér að elska þetta barn. Mér fannst hún vera fyrir og að það væri henni að kenna að mér liði svona. En aðstoðin sem ég fékk er ómetanleg. Hún kom mér bókstaflega aftur á fætur.“

Og fjölskyldan vill borga til baka aðstoðina í formi fjáröflunar fyrir deildina sem Hulda segir greinilega fjársvelta. „Það er ótrúlegt hvað það eru margar konur sem þjást af fæðingarþunglyndi og fá ekki viðeigandi aðstoð. Þessi deild býður upp á magnaða aðstoð og við verðum að viðhalda þessu. Efla og styrkja deildina.“

Hulda er enn í reglulegum viðtölum hjá teymi sem sinnir mæðrum með fæðingarþunglyndi. Hún segir að allt gangi mjög vel í dag og hún sé full þakklætis. Í desember skrifaði Einar afar einlægan pistil um reynslu sína af fæðingarþunglyndi Huldu. Nú kemur Hulda fram og talar um sína reynslu. Hún segir að þau vilji stíga fram því þetta sé enn mikið tabú.

„Við erum bara eðlileg fjölskylda úr Grafarvoginum sem fór út af brautinni. Við fórum inn á geðdeild af því að við þurftum aðstoð og erum mun sterkari fyrir vikið.“

Tíu til fimmtán konur lagðar inn á ári hverju

FMB-teymið (foreldrar, meðganga, barn) var stofnað 2009. Teymið meðhöndlar konur með fæðingarþunglyndi og fær um 100 tilvísanir á ári. Mikill biðlisti hefur verið eftir þjónustu teymisins undanfarin ár.

Þegar veikindin eru mjög alvarleg þarf að leggja konurnar inn á geðdeild. Bráðamóttakan 33C sem sinnir fólki með almenna geðsjúkdóma hefur tekið á móti konunum.

Áður fyrr voru aðeins fjórar til sex mæður á ári sem lögðust inn á geðdeild vegna fæðingarþunglyndis en síðustu ár hafa tíu til fimmtán konur lagst inn á 33C á hverju ári, ásamt barni og oft maka.

Eingöngu tvær konur komast fyrir á deildinni í einu því of mikið álag er á starfsmenn að vera með þrjú börn.

Deildin fær ekki aukafjármagn til kaupa á vörum fyrir mæður og börn. Ekki er sérstaklega gert ráð fyrir þessum málaflokki í heilbrigðiskerfinu.

Fjáröflun fjölskyldunnar

Á síðunni jaha.is verður uppboð á íþróttatreyjum og tekið á móti frjálsum framlögum til styrktar 33C. Einnig er tekið á móti gjöfum fyrirtækja og einstaklinga.