Lífið

Tekur á­rásum á samfélagsmiðlum fagnandi

Jakob Bjarnar skrifar
Gísli Marteinn Baldursson hefur staðið vaktina á föstudagskvöldum um árabil.
Gísli Marteinn Baldursson hefur staðið vaktina á föstudagskvöldum um árabil. Vísir/Anton Brink

Gísli Marteinn Baldursson sjónvarpsmaður og vert þarfnast engrar kynningar. Hann er „stórasta“ sjónvarpsstjarna landsins og nú að fara af stað með Vikuna, sem hefur verið flaggskip Ríkissjónvarpsins um árabil. Engan bilbug er að finna á Gísla Marteini, hvorki hvað varðar Vikuna né Café Vest.

„Jú, á föstudaginn förum við í loftið sem er hvað, 18. september. Þetta hafa verið eitthvað rúmlega 30 þættir á vetri.“

Gísli segir þetta náttúrlega gömlu söguna með að RÚV byrji vetrardagskrána eftir réttir og gangi fram að sauðburði. Þetta er tólfti veturinn.

„Við höfum svona reynt að reyna að þróast og reyna að halda dampi og þú segir að við séum flaggskip. RÚV er með mörg góð flaggskip. Landinn hefur verið lengur en við og er feikilega vinsæll þáttur og það eru margir aðrir mjög öflugir þættir. Ég held að Kiljan hafi líka verið lengur en við. Ég held að þetta línulega sjónvarp eigi enn þá stað í hjörtum þjóðarinnar, þættir sem fólk þekkir og sjónvarpsfólk sem almenningur þekkir og er einhvern veginn til í að bjóða inn í stofu hjá sér.“

Engin Dorian Gray-mynd uppi á háalofti

Gísli segist muna þá tíð þegar hann var að byrja í sjónvarpinu:

„Þá var einhver sem sagði við mig að nýjum andlitum og röddum væri ekkert endilega vel tekið. Það er framandi – þetta eru ekki endilega góðkunningjar. Og svo þarf að gerast tvennt á sama tíma. Maður lærir að verða sjónvarpsmaður og fólkið lærir á það hvernig maður er.“

Gísli Marteinn brosmildur á heimavelli sínum í vesturbænum, hinum heimavellinum - Kaffi Vest.Vísir/Anton Brink

Þú ert býsna lesinn í því hvernig sjónvarp hefur verið að þróast og við komum eflaust inn á það betur seinna en fyrst þetta: Hvernig tekst þér að halda þér svona unglegum?

„Ég er nú orðinn sko 54 ára.“

Þú gætir verið tvítugur.

„Nei, það gæti ég ekki. Þetta er voða fallegt af þér að hæla mér svona svakalega. Ég velti fyrir mér hvað kemur svo?“ segir Gísli og hlær. „Nei, en takk fyrir að segja það og hérna, ég bara geri ekkert til þess. Ég er ekki með húðrútínu eða neitt svoleiðis.“

En áttu mynd af þér uppi á háalofti sem er hrörlegri?

„Nei, nei, það er engin mynd uppi á háalofti. Foreldrar mínir eldast báðir mjög vel og ég held að ég verði að þakka þeim fyrir þetta.“

Barnalegur yfir í að vera unglegur

Gísla vefst tunga um tönn, sem ekki gerist oft, en þetta umræðuefni er einkennilegt þykir honum.

„Sko, alla mína tíð var ég talinn mjög barnalegur. Svo einhvern tímann svona á miðjum fimmtugsaldrinum, ég hef kannski verið fertugur og eitthvað ára, þá fór þetta að vinna með mér. Þá hætti maður að vera kallaður barnalegur og var farið að kalla mann unglegan. Það vill enginn vera unglegur þegar hann er tvítugur.“

En þá að því sem við vorum að ræða, stöðunni á sjónvarpsmarkaði. Fréttir Stöðvar 2 voru nýverið lagðar niður með miklum látum og gríðarlegri eftirsjá. Ég hef bara varla séð eins mikil viðbrögð við nokkurri frétt. Logi Einarsson var hér í viðtali hjá Páli Magnússyni þar sem hann sagðist vera að skoða þetta. Skoða þetta? Ég meina, hvað er hægt að gera? Hvað, þarf að gera eitthvað um það?

Fólk sem stundar bíllausan lífsstíl er líklegra til að sjást á ferli með regnhlíf á lofti.Vísir/Anton Brink

„Ég er algjörlega sammála þér. Mér fannst þetta hörmungarfréttir og viðbrögðin voru mjög sterk en þau voru ekkert, þau voru ekkert sterkari heldur en þau áttu að vera. Þetta var bara sjokk fyrir alla og ég held líka að sumir, jafnvel þótt allir viðurkenni hvernig þróunin hefur verið, séu ekkert endilega sammála því að þetta hafi verið nauðsynlegt. Þetta er ákvörðun þeirra sem reka fyrirtækið og það er ákvörðun að reka fjölmiðil; að vilja reka sjónvarpsstöð eða útvarpsstöð og fólk gerir það af einhverri hugsjón af því að það langar að reka þannig stöð.“

Gögn um fjölmiðlastyrkina liggja ekki fyrir

Gísli Marteinn segist ekkert vita um stjórnendur Sýnar en þannig sé með ótal margt sem gert er.

„Ég meina, Mogginn ákveður að gefa út það blað af því að honum finnst það vera mikilvægt fyrir einhver ákveðin sjónarmið, jafnvel þó að blaðið skili kannski tapi og maður gangi undir manns hönd til þess að þetta haldi áfram. En þau ákveða að gera það af því að þeim finnst það mikilvægt. Ég held að einhverjir aðrir hefðu kannski talið að það væri hægt að halda áfram með þessa fréttastöð ef fólki hefði þótt það vera það mikilvægasta í rekstri fyrirtækisins.“

Morgunblaðið er til húsa í Hádegismóum.Vísir/Vilhelm

En fyrst og síðast er ástandið á fjölmiðlamarkaði hreint ekki gott, að sögn Gísla.

„Og þú spyrð: Þarf að gera eitthvað? Og mér finnst að það þurfi að gera eitthvað, já. Og mér hefur fundist eitt það merkilegasta eftir þetta, og af því að það hefur verið mikil umræða og oft bara mjög góð um fjölmiðlamarkaðinn eftir að þetta gerðist, að alls konar gögn og greiningar sem er búið að vera að kalla eftir lengi, til dæmis um það hverjir eru að fá fjölmiðlastyrkina?“

Gísli Marteinn spyr hversu margir þurfi að vera í ritstjórn þannig að miðlarnir fái úthlutað?

„Þrátt fyrir að búið sé að kalla eftir þessum gögnum þá hafa þau ekkert komið. Og mér finnst þetta vera áhugavert. Hér talar hver í kross við annan og það er ekki uppbyggilegt samtal. Ég myndi vilja að það væri bara valin góð tíu manna nefnd af þessum helstu fjölmiðlum, fólk sem hefur verið lengi í bransanum og þekkir eða veit út á hvað blaðamennska gengur, til þess að bara setjast niður og komast að einhverri niðurstöðu.“

Ekki lengur í Sjálfstæðisflokknum

Sigríður Á. Andersen var að skrifa grein í Morgunblaðið um síðustu helgi þar sem hún var eiginlega að hæðast að þessu viðtali sem Páll tók við Loga og því sem þar kom fram. Hún vill beina spjótunum beint að RÚV, hún vill meina að RÚV sé þarna að soga allt súrefni frá öðrum miðlum. Hvað finnst þér um það?

Sigríður Á. Andersen er þingflokksformaður Miðflokksins og lætur sig mjög málefni Ríkisútvarpsins varða eins og fleiri þingmenn stjórnarandstöðunnar.Vísir/Einar

„Hún var að segja þetta og Rósa Guðbjartsdóttir og Jens Garðar eru algjörlega sammála. Miðflokkurinn og allavega hluti Sjálfstæðisflokksins virðist mér kominn á þá línu að það eigi ýmist ekki að vera neitt Ríkisútvarp eða þá að Ríkisútvarpið eigi að vera eitthvað brotabrot af því sem það er núna eða þá að það eigi að fara af auglýsingamarkaði. Þetta er svona það þrennt sem fólk er að nefna. Ég er náttúrulega með mikinn bakgrunn sem frjálshyggjumaður og var í Sjálfstæðisflokknum um langt árabil.“

Var?

„Já, ég er nú ekki í honum lengur.“

Núnú?

„Ég skráði mig úr honum en það er enn þá hringt í mig. Ég meina, ég held að maður geti ekki gáð hvort maður sé í flokknum. Ef ég gæti gáð þá myndi ég gá en ég held ég sé ekki í honum. En ef ég er í honum þá er það ekkert stórmál. Mér finnst allt í fínu lagi að menn séu í mörgum flokkum og hérna. Ég hef skráð mig í alls konar flokka til að kjósa vini mína í alls konar prófkjörum.“

Gísli Marteinn segist hiklaust styðja fullt af fólki sem er í Sjálfstæðisflokknum en hann sé ekki lengur í flokknum.

Rúnar Freyr Gíslason og Gísli Marteinn voru í stuttbuxnadeild Sjálfstæðisflokksins á árum áður. Nú er annar kominn á kaf í pólitík eftir vinnu hjá RÚV en hinn hefur sagt skilið við flokkinn.Vísir/Lýður Valberg

„Ég var virkur og var kjörinn fulltrúi þess flokks og ég var á landsfundum og svona. Þá var í rauninni það róttækasta sem var lagt fram á landsfundum, af Heimdalli, sem var svona róttæka aflið þarna, að leggja ætti niður Rás tvö. Það var ekki róttækari tillaga en svo. Það var enginn að leggja til að RÚV yrði lagt niður, ekki svo ég muni að minnsta kosti, ekki sem nein tillaga sem fékk neinn stuðning og meira að segja þessi litla tillaga um að leggja niður Rás tvö eða selja Rás tvö, eins og það var oft kallað, var alltaf kolfelld.“

Þjóðernispopúlistar hatist við RÚV

Þessi tillaga var ítrekað lögð fram en það reyndist ekki mikil stemmning fyrir því af hálfu flokksins að framfylgja henni þegar til kastanna kom.

„Rökin voru náttúrulega þau að það þyrfti að vera almannaútvarp en það þarf ekki að vera Rás 2, Bylgjan er að taka við því hlutverki og eitthvað svona. Núna hefur þetta allt saman breyst og að mínu mati hefur það breyst fyrst og fremst vegna þess að það er bylgja ákveðinna svona, ákveðinna afla sem við sjáum bæði vestanhafs og í Evrópu, sem er að koma upp. Þetta er stundum kallað fjarhægri eða þjóðernispopúlismi eða eitthvað slíkt og allir þeir flokkar, alveg sama hvort það er AfD í Þýskalandi, eða hérna Le Pen í Frakklandi eða Farage í Bretlandi eða Geert Wilders í Hollandi, allir, allir þessir aðilar hatast við almannamiðilinn.“

Marine Le Pen fagnaði því mjög á dögunum að Íslendingar hefðu greitt atkvæði gegn aðildarviðræðum að Evrópusambandinu.EPA

Að sögn Gísla er fram komin bylgja og hún hafi náð Íslandsströndum, þar sem meðal annars er talað um að leggja eigi RÚV niður.

„Þetta er frekar nýtt í umræðunni hér. Ég man eftir því þegar Vigdís Hauksdóttir kom fram, þá í Framsóknarflokknum væntanlega, og sagði að ef RÚV væri að ybba gogg þá væri auðvelt að lækka niður í RÚV í gegnum fjárlaganefnd. Manstu eftir þessu?“

Jú, jú, hún fékk nú heldur betur á baukinn fyrir það.

„Já, þá var þetta mjög svona róttækt og þótti sérstök skoðun. Þetta er orðin algengari skoðun í dag, leyfi ég mér að segja, og það er hluti af þessari tískubylgju í stjórnmálum sem fer yfir. Ég meina, Trump ræðst mjög harkalega gegn almannaútvarpi í Bandaríkjunum. Hann hefur verið að skera mjög mikið niður þar og við sjáum þetta sem sagt í Evrópu líka og við sjáum þetta vera komið hingað núna. Ég er þvert á móti á því að það hafi aldrei verið mikilvægara að það sé almannaútvarp.“

RÚV hafi dregið saman seglin upp á síðkastið

Gísli Marteinn segist ekki verða mikið var við áhyggjur, til að mynda hjá Sigríði Á. Andersen eða Rósu Guðbjarts, yfir því að hér sé aðeins eitt dagblað gefið út. En þær komu nú reyndar fram þegar Fréttablaðið var lagt niður.

„Já, núna er bara eitt dagblað gefið út á Íslandi og það er svona eins og það sé ekkert vandamál. En ef sjónvarpsstöð sem við eigum öll og útvarpsstöð er sterk þá er ráðist mjög gegn henni.

En finnst þér þá engin ástæða til að breyta neinu?

„Jú jú, ertu þá að meina varðandi RÚV eða á fjölmiðlamarkaði almennt?“

Ef ég man rétt þá var Sigríður Andersen að tala um að hún væri svolítið skrýtin þessi fyrirferð á RÚV, að þeir gætu eiginlega ekki látið neitt vera, þeir væru komnir inn á hlaðvarpsmarkaðinn og sitthvað annað mætti nefna. Ef þú skilur hvert ég er að fara?

„Já, já, ég skil hvað þú átt við. Ég skil hins vegar ekki umræðuna um að RÚV sé sífellt að verða stærra eða frekara, vegna þess að það hefur þvert á móti verið þannig að RÚV hefur verið að minnka mjög mikið að undanförnu. Það eru sirka helmingi færri starfsmenn heldur en voru þar þegar ég var að vinna þarna í kringum árið 2000, miklu minna húsnæði, miklu færri starfsmenn. Ég held að RÚV hafi dregist saman um 10 prósent frá 2016. Þannig að ég skil ekki þetta tal um að RÚV sé að belgjast út eins og mér heyrist þú og þetta fólk vera að segja?

Ég bara spyr.

„Nei, nei, þú varst nú að fullyrða alls konar líka en allt í lagi.“

Telur eðlilegt að RÚV sé með heimasíðu

Gísli Marteinn segir það einfaldlega rangt að RÚV hafi verið að stækka.

„RÚV hefur verið að minnka. Það er líka búið að setja reglur varðandi auglýsingar og kostun. Það var miklu meira frjálsræði í því hérna áður. RÚV hafði miklu lausari tauminn um það og það er búið að vera að breyta því. Núna síðast var verið að ákveða að taka hluta af auglýsingatekjum RÚV og færa til einkarekinna miðla.“

Stefán Eiríksson er útvarpsstjóri, hokinn af reynslu eftir störf sín hjá lögreglunni og Reykjavíkurborg. Hann er í lykilhlutverki þegar kemur að hlutverki og stefnu RÚV sem skiptar skoðanir eru á.Vísir/Ívar Fannar

Það er nú svolítið sérkennileg hugmynd, er það ekki?

„Það getur vel verið, en það er hugmynd sem þeir sem voru að reka einkareknu miðlana fögnuðu á þeim tíma. Þannig að allt þetta tal um það að RÚV sé að stækka og stækka og sé ekki verið að breyta neinu, það er bara ekki rétt og rétt þarf að vera rétt í þessari umræðu. En það er um að gera að fá allar raddir um þetta upp á borðið og að menntamálaráðherra og útvarpsstjóri heyri þær; að fólki finnist RÚV vera of frekt til fjörsins. Allar almannaútvarpsstöðvarnar um Evrópu eru með heimasíður. Og mér finnst vera mjög skrítið ef krafan er að RÚV sé ekki með heimasíðu.“

Mikilvægi almannaútvarps

Gísli segir að örugglega megi nefna einhver dæmi þar sem RÚV ætti að skoða sinn gang.

„Mér finnst þessi umræða snúast um það hvort við viljum vera með almannaútvarp eða ekki. Er þörf á því? Eða eigum við bara að sleppa því algjörlega og að einkaaðilar, peningaöflin, fái að vera með allar fréttir á Íslandi? Ég veit ekki hvort það er eitthvað sem kæmi í veg fyrir að útgerðin bara til dæmis ætti alla fréttamiðla. Mér finnst litlar áhyggjur vera af því. Fréttastofa RÚV er sú fréttastofa sem langflestir treysta. Það er ekki vegna þess endilega að fólk sé að standa sig illa á öðrum fréttastofum, heldur vegna þess að fólk skilur þetta og veit að þessi fréttastofa er ekki undir hælnum á neinum eiganda sem virkilega krefst þess að svona fréttir séu skrifaðar og svo framvegis. Og meðal annars voru fréttamenn hér á þessari góðu stöð hérna sem einu sinni hét Stöð 2 og Bylgjan mjög duglegir við að flagga því þegar eigendur hér í fyrndinni voru að hafa of mikil áhrif á fréttaskrif.“

Heiðar Örn Sigurfinnsson er fréttastjóri hjá Ríkisútvarpinu.Vísir/Vilhelm

Jú, það eru dæmi þess.

„Já já, og bara flögguðu því mjög heiðarlega og vel. Við vitum alveg að almannaútvarp er mikilvægt upp á þetta og þess vegna er traustið svona mikið á fréttastofu RÚV og ég held að almannaútvarp hafi aldrei verið mikilvægara heldur en núna. Þegar við erum með svakalegt magn af falsfréttum og upplýsingaóreiðu þá er bara mikilvægt fyrir lýðræðið að hér sé stöð sem er svona mjög almennt traust til. Ég held líka til dæmis að í Covid hafi verið rosalega mikilvægt að við ættum þessa stöð saman. Þar sem landlæknir og sóttvarnalæknir höfðu beint aðgengi að fólkinu. Enda eru alls konar samsæriskenningar sem grassera í Bandaríkjunum þar sem milljónir trúa því að bóluefnin séu eitthvað eitur frá Bill Gates og einhver svona klikkun. Það náði sér ekkert á strik hér. Það er meðal annars út af þessu. Af því að samfélagið hefur ekki trosnað að sama marki eins og víða annars staðar og ég held að RÚV eigi stóran þátt í því.“

Vísir sé frábær vefur

Þetta er heilmikil ræða og mætti auðvitað ýmislegt um hana segja. Til að mynda með traustsmælingar. Þær geta verið ágætar til síns brúks en ég er ekkert viss um að þær henti vel þegar margþætt fyrirbæri og fjölmiðlar eru annars vegar. Eðli þeirra er að vilja segja frá en þá eru alltaf einhverjir sem finnst að þetta komi engum við. Þannig að sá fjölmiðill sem segir minnst nýtur mests trausts. En þetta er ef til vill fullflókin umræða.

Gísli Marteinn segir sig einfaldlega vera að ræða um vandaða fréttamennsku.

„Mér finnst til dæmis Vísir vera frábær vefur. Ég nota hann sjálfur mjög mikið og ég held að þið séuð kannski líka að keppa í aðeins öðru heldur en akkúrat þessum traustsmælingum. Hérna, fyrir ykkur skiptir meira máli að vera mikið lesinn. Eruð þið ekki mest lesni vefur landsins? Ég heyrði Kolbein Tuma segja það í fréttunum.“

Jú jú, það er kannski einn maður ósammála því, hann heitir Stefán Einar (innsk: Stefánsson, umsjónarmaður Spursmála), en það er önnur saga.

Kolbeinn Tumi Daðason ritstjóri las síðasta sjónvarpsfréttatímann á Sýn, áður Stöð 2, mánudagskvöldið 31. ágúst.Níels Thibaud Girerd

„Já, gott og vel. En þið eruð bara skemmtileg og fjörug og leyfið ykkur aðeins meira, held ég, heldur en fréttastofa RÚV og það er bara eðlilegt og gott. En ég nefni þetta traust af því ég held að þjóðin vilji hafa RÚV. Og það hefur lítið breyst þó svo að sumir séu að reyna að grafa undan RÚV á hverjum einasta degi og sá gröftur getur alveg getur haft einhver áhrif. Ég sé að sumir hatast við RÚV á Facebook og svona. En það er almannaútvarp hjá öllum þjóðum Evrópu og það var almannaútvarp í Bandaríkjunum líka sem naut líka mikils trausts og vinsælda. Og ég held að þorri þjóðarinnar vilji að Ríkisútvarpið verði áfram, sé áfram sterkt, hvort sem það á síðan að vera á auglýsingamarkaði eða ekki. Það er smekksatriði. Ég hef heyrt að okkar góði útvarpsstjóri Stefán Eiríksson segir að hann telji að RÚV eigi að vera á auglýsingamarkaði. Þau sem gera auglýsingar og hin svokölluðu birtingahús vilja líka að RÚV sé áfram á auglýsingamarkaði.“

Að vera eða ekki á auglýsingamarkaði

Gísli bætir því við að hann telji sig hafa heyrt Lilju Alfreðsdóttur formann Framsóknarflokksins segja hér á Bylgjunni bara fyrir stuttu að ef RÚV færi af auglýsingamarkaði þá færu peningarnir til útlanda. Er það ekki sjálfstæð spurning sem kemur hinni eiginlega bara ekkert við? Hvort auglýsingafé streymi úr landi eða hvort RÚV eigi að vera á auglýsingamarkaði?

Gísli Marteinn segir mikilvægt að standa vörð um Ríkisútvarpið.Vísir/Anton Brink

„Jú, en sumir hafa þetta sem hluta af sömu spurningu, að af því að RÚV sé á auglýsingamarkaði þá fái hinir minna. Þetta er allt saman alveg sjálfsagt að ræða. Og á Norðurlöndunum eru sjónvarpsstöðvar, eða sem sagt almannaútvörpin sjálf, almennt séð ekki á auglýsingamarkaði, en á því eru samt sem áður undantekningar. Þú ert með TV2 í held ég Danmörku sem er með einhverjar auglýsingar og eitthvað svona. Þannig að þetta er aðeins flóknari mynd heldur en oft er máluð upp. En það er alveg hægt að ræða það hvort allur peningurinn sem fer inn í RÚV eigi bara að vera í rekstrarsamningi við ríkið og RÚV sé ekki á auglýsingamarkaði ef það skapar betri frið.“

Gísli Marteinn segist ekki hafa ákveðnar skoðanir á þessu í sjálfu sér. Hann minnist þess þegar hann var með þátt sem hét Laugardagskvöld að þá var sá þáttur í boði einhvers fyrirtækis. Það sé búið að taka fyrir kostun.

„Reglur hafa verið hertar mjög mikið þannig að allt þetta tal um að RÚV sé alltaf að búa sér til meira og meira olnbogarými er bara ekki rétt.“

Ókei. En hvað finnst þér þá um hugmyndina sem ég held að Snorri Másson þingmaður Miðflokks hafi lagt fram? Ég held reyndar að þetta sé upphaflega hugmynd frá Arnþrúði Karlsdóttur á Sögu, þess efnis að fólk geti hakað við mismunandi miðla á skattframtalinu sínu og þangað renni útvarpsgjaldið?

Snorri Másson var fréttamaður hjá Sýn áður en hann gerðist einyrki á miðli sínum Ritstjórinn. Þaðan fór hann á þing fyrir Miðflokkinn.Vísir/Anton Brink

„Þá erum við náttúrulega ekkert með neitt ríkisútvarp. Það er alveg augljóst hvaðan þessi hugmynd er komin. Það er allt í lagi að fólk sé með þá skoðun að það eigi ekki að vera til ríkisútvarp. Það er allt í lagi, þú getur verið með hana út frá einhverjum frjálshyggjurökum sem ég skil bara mjög vel sjálfur. En það er svolítið skrýtið hins vegar að fólk sem er alls ekki frjálshyggjufólk skuli vera að flagga þessu sem einhverri frjálshyggjuskoðun. Ég veit ekki til þess að Snorri Másson sé að leggja til neinn niðurskurð á annarri menningarstarfsemi.“

Hefur ekkert út á hatursraddir í sinn garð að setja

Gísli Marteinn segir að þetta þurfi ekki að stangast á. Þjóðleikhúsið komi til að mynda ekki í veg fyrir að Með allt á hreinu sé sett upp í Háskólabíói.

„Þetta virkar bara mjög vel saman. Hvort styður við annað. Og Ríkisútvarpið á auðvitað að haga sér líka þannig og gerir það, að hérna, að það sé stuðningur milli fjölmiðla. Ríkisútvarpið er í öðru heldur en einkamiðlarnir sem geta verið í alls konar og eru oft sprettharðari, sniðugri, fljótari og djarfari heldur en við erum á Ríkisútvarpinu. Ég meina, ég man eftir því þegar Ríkisútvarpið var að bjóða í enska boltann og bjóða í alla vinsælustu amerísku þættina. Þetta er ekki lengur staðan. Ríkisútvarpið er í svolítið annarri dagskrárgerð, fyrst og fremst íslenskri, svolítið svona norrænni líka. Mér finnst það bara vera ansi góð verkaskipting, enda er það þannig að mjög margir af fréttamönnum hér og víðar eru alls ekki þeir sem eru mest á móti RÚV. Það eru pólitíkusar á hægri vængnum sem eru það og eru með svona hugmyndir, eins og þú ert að nefna, en þorri almennings skilur ástandið bara mjög vel og vill áfram, alveg eins og eiginlega úti um alla Evrópu, vill áfram eiga sitt ríkisútvarp.“

Þú nefndir það hér fyrr að það væru ýmsir sem hötuðust við Ríkisútvarpið og þeir vilja auðvitað beina spjótum að þér sem helstu stjörnu RÚV. Fær það á þig?

„Nei, ekki neitt.“

Nei?

„Ertu að meina hvort ég lesi kommentakerfið og svona?“

Já.

„Nei, nei, nei, einhvern tímann notuðum við það til þess að gera auglýsingu fyrir þáttinn og þá las ég í gegnum þetta eiginlega allt sem ég hafði ekki gert áður. Það fékk alls ekki á mig. Ég held það sé miklu óhollara að lesa það góða sem um þig er sagt heldur en það sem er verið að segja slæmt um þig.“

Enginn auglýsir Vikuna líkt og hatararnir í athugasemdum

Þetta verður að teljast virðingarverð og þroskuð afstaða til athugasemdakerfanna.

„Ég held að fólk sem ölvast af því að lesa einhverja lofgjörð um sig, ég held að það ætti miklu frekar að halda sig fjarri kommentakerfinu heldur en þau sem gjarnan fá einhverjar gusur. Mér finnst þetta í alvöru, en Vikan fær svakalega mikið áhorf og við erum enn þá með áhorf sem er bara, sem fólk hélt bara eiginlega að væri hætt að birtast. Það er einhver hérna upp undir þriðjungur þjóðarinnar sem stillir á þáttinn og eiginlega alltaf svona fjórðungur, einhver 25 prósent þjóðarinnar. Og það er bara stórkostlegt og svo bara fáum við rosa jákvæð viðbrögð og fólkið sem kemur til okkar í sófann fær jákvæð viðbrögð frá sínu fólki.“

Athugasemdakerfin voru í deiglunni í tengslum við nýafstaðna þjóðaratkvæðagreiðslu. Meðal annars lýsti Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra því að henni hafi borist hótanir í gegnum samfélagsmiðla og það fékk á hana. Ég er yfirleitt bjartsýnn og fagnaði samfélagsmiðlum, taldi að þar væru menn að slíta barnskónum en það virðist bara færast í aukana að fólk sé afar hatrammt á samfélagsmiðlum og bara hreinlega dúndri úr óhreinu tauskörfunni framan í mann og annan og hiki ekki við það?

„Já. En eins og þú spurðir í byrjun, hvernig finnst þér samfélagsmiðlar? Þetta er ekki endilega sú skoðun sem ég ætti að vera með en mér finnst samfélagsmiðlar algjörlega frábærir.“

Já?!

„Mér finnst rosalega gaman að vera á samfélagsmiðlum, sennilega aðeins of gaman. Mér finnst svo margt fyndið og skemmtilegt þar.“

Elskar samfélagsmiðla

„Mér finnst fólk færa mér svo mikla gleði. Þetta fer kannski aðeins eftir algóriþmum og minn færir mér mikið af fyndnu, skemmtilegu og snjöllu stöffi. Á Twitter í gamla daga var ég svo glaður að sjá hvað var margt fyndið fólk á Íslandi, fólk sem ég þekkti ekki neitt og svo kannski þekki ég þetta fólk núna bara í gegnum samfélagsmiðla. Ég hefði kannski aldrei hitt þau. Einhverjir ungir krakkar, fólk 22–3 ára sem ég fór að eiga samskipti við á Twitter sko fyrir 5–6 árum, sem er svo fyndið og skemmtilegt og með svo skarpa samfélagsgreiningu. Ég er bara svo glaður að sjá þetta allt saman. Instagram er kannski sá miðill sem ég er mest á núna. Þar er fólk eins og skáldkonan Þórdís Gísladóttir með uppáhaldssjónvarpsstöðina mína, sem er bara hennar story; sólarhringssögur hennar af bara hinu og þessu, gróðri, matargerð, uppskriftum, bókum… Mér finnst þetta bara stórkostlegt og ég er að meina það. En ég veit alveg að við eigum að taka því alvarlega hvaða áhrif þetta hefur. Sennilega er þetta að steikja heilann af okkur og kannski er þetta búið að steikja heilann af mér.“

Gísli Marteinn notar töfluna til að ræða komandi þátt.vísir/Anton Brink

Gísli segir í það minnsta svo komið fyrir sig að algóriþminn hans segi honum þessa sögu.

„Ég veit það ekki, en ég er alveg að meina þetta að mér finnst þetta vera mjög skemmtilegt. Ég er minnst á Facebook þar sem röflið er kannski mest, en ég fer alveg á Facebook líka. Þá finnst mér aðallega skemmtilegt að sjá einhverja svona statusa sem einhver setur. Ég nenni kannski ekki að lesa umræðurnar sem koma á eftir. Af því að þú þarft ekki að fara nema einu sinni inn á Gamlar myndir, til dæmis, sem ég held mikið upp á á Facebook, til þess að sjá hvað umræðan undir myndinni er fáránleg.“

Ekki mjög upplýst umræða

Gísli nefnir dæmi af Facebook, um að einhver segi: „Hér er mynd af strætó. Sjáið þið hvenær myndin er tekin?“

„Þá kemur kannski Guðjón Friðriksson strax og segir: „Já, þetta er 1956 greinilega, vegna þess að þetta hús var eitthvað svona.“ Og svo kemur langur þráður þar sem allir eru að giska á ártöl sem Guðjón er augljóslega búinn að segja hvert er. Þannig að þetta er lítt uppbyggileg umræða. Ég þarf ekki að skoða allt sem sagt er við status Egils Helgasonar um það að þjóðfélög séu almennt því verri sem fleiri flaggi fánum og öfugt, sem hann sagði. Ég þarf ekki að lesa það kommentakerfi. Mér fannst þetta áhugaverður og svona svolítið snjall status hjá Agli.“

Bergur Ebbi, Silja Sóley og Hilmir Snær virðast af töflunni að dæma vera gestir fyrsta þáttar.Vísir/Anton Brink

En inni á Facebook eru margir sem vilja misskilja og móðgast og eru svo móðgaðir út í móðgunina. En Gísli segist hlynntur tjáningarfrelsinu.

„Já. Mér finnst bara stórkostlegt að margir séu að tjá sig um alls konar og ég meina, þetta fólk sem ég var að nefna sem er á móti RÚV, mér finnst bara frábært að þau séu einhvers staðar með gjallarhorn. Ef við tökum þetta út frá einhverju sem fólk er að segja um sjálfan mig og þáttinn minn. Ég var í sjónvarpi áður en samfélagsmiðlar urðu til, ég er búinn að vera í sjónvarpi síðan 1997. Og jú, ég vissi auðvitað allan tímann að fólk hefði alls konar skoðanir á mér.“

Gísla segist hafa verið fullkunnugt um að eitthvað slæmt væri um sig sagt í heita pottinum eða í einhverri fermingarveislu.

„Það sjokkerar mig ekkert að vita að einhver geri það og að ég geti lesið það núna. Ef ég hefði getað sett míkrófón undir borðið á öllum fermingarveislum landsins, ég hefði aldrei farið að hlusta á það með einhverjum headphones alla ævina mína og verið að velta mér upp úr því. Það hvarflar ekki að mér. Fólk er bara með alls konar skoðanir. Hins vegar þarf maður auðvitað þegar maður er í sjónvarpi. Maður þarf að leita eftir viðbrögðum við því sem maður er að gera og þá held ég að sé best að vera með einhverja svona innangæsalappa fókusgrúppu, vera með eitthvað fólk sem þú treystir og það er kannski fólk sem fílar ekki endilega RÚV og þetta geta bara verið einhverjir frændur eða eitthvað sem þú veist alveg að eru annars staðar í svona sýninni á lífið heldur en þú ert sjálfur. Stundum segja þeir, heyrðu, þetta var nú helvíti gott hjá þér í gær, og þá veistu, kannski var þetta eitthvað dálítið gott.“

Er ekki komið gott með Dóra DNA?

If you can't stand the heat, get out of the kitchen, segir einhvers staðar. Það mættu fleiri taka sér þetta viðhorf til eftirbreytni, það segi ég satt. En að öðru, sem má heita makleg gagnrýni, af hverju eru alltaf sömu gestirnir? Af hverju er alltaf Dóri DNA? Er ekki komið gott með Dóra DNA?

Bergsteinn Sigurðsson umsjónarmaður í Kastljósi er hluti af handritsteymi Vikunnar. Skyggir þó ekki á Gísla Martein frekar en á þessari mynd.Vísir/Anton

„Það er alls ekki komið gott með Dóra DNA. Mér finnst Dóri DNA frábær samfélagsrýnir. Og þegar þessi þáttur byrjaði, það hefur reyndar allt saman breyst mjög mikið, þá var Dóri í fyrsta þættinum. Þess vegna fékk ég hann aftur núna þegar við gerðum 300. þáttinn núna á síðasta vetri. Hann, Katrín Jakobsdóttir og Ragnheiður Ríkharðsdóttir. Kata og Dóri hafa komið oftast allra.“

Það er haldið nákvæmt bókhald yfir gestina?

„Sko, það var reyndar vegna þess að blaðamaður á Heimildinni bað um upplýsingar um þetta og birti í opnugrein. Mjög þarft verk af því að eftir þetta er ég með betra bókhald, sko. Við erum með reglu sem er að fólk kemur ekki oftar en einu sinni á vetri, en sumir gestir koma eiginlega á hverjum vetri. Það eru 30 þættir og það eru, ég meina með tónlistarfólkinu, um tíu manns í hverjum þætti. Kannski meira jafnvel. Það eru þrír svona sem sitja í sófanum og einhverjir bætast inn í og eitthvað þess háttar. Þetta eru kannski 300 manns eða eitthvað sem koma á einum vetri. Og mér finnst sjálfum bara allt í lagi að þau sem eru góð í að greina þjóðfélagið komi oft. En það er líka mikilvægt að fá ný andlit. Við reynum að finna þetta út, hver gæti komið, hver getur talað við hvern.“

Mikilvægi þess að fólk nái saman í settinu

Gísli segist hafa gert mistök þegar hann hefur raðað fólki saman en það er afar mikilvægt að þar sé fólk sem getur skipst á skoðunum.

„Nei, ég ætla ekki að nefna nöfn. Abstrakt dæmi gæti verið að við erum kannski að tala við einhvern flottan strák, tónlistarmann eða eitthvað, sem kannski hefur fengið á sig gusu um eitthvað sem hann gerði sem var á gráa svæðinu og svo er ég með stelpu við hliðina sem er kannski svona harður femínisti. Bæði skemmtileg, bæði á svipuðum aldri. Ég hefði haldið að þau myndu virka vel en fattaði ekki að fyrir vikið er hann alveg lokaður af því að hann á von á höggi undir bringspjalirnar, sem síðan kemur ekkert en þá næ ég ekki að fá hann til að opna sig.“

Hann er í vörn allan tímann?

„Þannig að já, á meðan mér fannst kannski alveg sjálfsagt að taka hann inn en það hefði verið betra að gesturinn við hliðina hefði verið öðruvísi gestur og svo framvegis. Hérna, einhvern tímann var ég næstum því búinn að gera algjöra villu þangað til einhver gestur sagði: „Þú veist að við erum, tölum eiginlega ekki saman hérna við tvö.“ Og sem betur fer hafði hinn ekki sagt það en það hefði verið mjög vont ef þau hefðu verið saman af því að það skiptir máli að það sé flæði á milli gesta, að það sé traust. Þau þurfa ekki að vera sammála en að það sé traust. Að viðkomandi búist ekki við skítapillu.“

„Við getum lamið þann dauða klár eins lengi og þú vilt“

Eins og þú nefndir sjálfur er hópur sem hefur horn í síðu þinni og þú tekur þeim röddum fagnandi, en þeir vilja gagnrýna þig fyrir, nú veit ég ekki hvort ég á að þora að taka mér þetta orð í munn, woke? Til er hópur sem gagnrýnir þig fyrir það að þú sért yfirleitt með fólk af því sauðahúsi?

„Já. Langt síðan ég hef heyrt orðið woke. Þeir sem helst nota það núna eru þeir sem sakna þess mjög mikið að geta gert alla sína tilveru að vera á móti woke-inu. En hérna, ég held að það sé alls ekkert þannig að fólk sem kom í þáttinn sé allt saman eitthvað svakalega woke.“

Nei?

Gísli staldrar við og hlustar á teymið sitt í Efstaleiti.Vísir/ANton Brink

„Ég held ekki. Eða ég pæli kannski bara lítið í því. Er Dóri DNA-a woke? Já, ég veit. Nei, ég veit það ekki. Við getum talað bara í allan dag ef þú vilt, Jakob, um það að það er fullt af fólki sem lætur Vikuna fara rosalega í taugarnar á sér. Það fer ekkert í taugarnar á mér að þátturinn fari í taugarnar á þeim. Við getum alveg lamið þann dauða klár eins lengi og þú vilt.“

Nei, nei. Við förum ekki að lemja dauða hesta. Gísli Marteinn segir þau sem að þættinum standa einfaldlega vera að reyna að gera góðan þátt.

„Fólk má alveg halda áfram að segja þetta. Það truflar mig ekki neitt. Ég er viss um að það getur fengið fullt af lækum á Facebook með því að segja þetta. Og þá er bara að leyfa því að halda því áfram. Fólk horfir á þáttinn og annaðhvort er hann skemmtilegur eða ekki.“

Gísli Marteinn telur að það fari eiginlega mest í taugarnar á gagnrýnendum hans hversu vinsæll þátturinn er.

„Ef hann færi bara í loftið í kyrrþey í hverri viku, held ég að þau væru ekki svona upptekin af honum. Ég hins vegar þakka mjög mikið fyrir þetta, vegna þess að þegar við auglýsum þáttinn á hverjum föstudegi þá vekur hann svo sterk viðbrögð að það þarf ekkert að borga undir þessa auglýsingu, hann bara dreifist lífrænt um allt. Samfélagsmiðlastjóri RÚV sagði mér að við ættum alls ekki að vonast til þess að fólk hætti að segja „alltaf sama fólkið“ af því að það eykur dreifingu auglýsingarinnar.“

Að sofa hjá óvininum

Samfélagsmiðlastjóri RÚV… Ég velti fyrir mér, er þetta ekki svolítið eins og Sleeping With The Enemy? Nú eru samfélagsmiðlar helsta veita falsfrétta, sem við viljum berjast gegn. Er rétt af RÚV að vera á þeim vettvangi?

„Ég veit ekki svarið við því. RÚV er þessi almannamiðill. Við erum að gera efni af því að við teljum að það geti haft góð áhrif. En eins og í vikunni er ég að reyna að lyfta íslenskri menningu. Við reynum að hafa auðvitað allt á íslensku og viljum frekar að til dæmis tónlistin sem við spilum sé með íslenskum textum og við erum að reyna að taka hlutverk okkar alvarlega sem svona samfélagslega ábyrgur þáttur eins og RÚV er allt saman.“

Margir velta fyrir sér hver sé lykilinn að unglegu útliti Vesturbæingsins úr Breiðholtinu.Vísir/Anton Brink

Gísli nefnir sem dæmi góðan bókadóm sem kemur í Kiljunni, nú séu ekkert allir sem fylgjast með línulegri dagskrá. Er þá ekki vert að vekja athygli á honum?

„Er þá ekki sjálfsögð þjónusta við eigendur RÚV, sem erum við öll, að það sé sett á miðlana sem fólkið er að nálgast efni á? Ég held að það sé hugsunin. Ég er sjálfur ekkert góður í þessu og ég hef aldrei verið alveg viss um hvort við séum að setja þetta á Instagram til þess að bara fleiri sjái þetta snjalla tilsvar Jakobs Bjarnar í þættinum eða erum við að setja það þangað til þess að reyna að fá meira áhorf á næsta þátt? Ég kann ekkert alveg á það en ég veit það sjálfur að mér finnst alltaf gaman ef ég er að horfa á einhverja samfélagsmiðla og ég sé þar einhverja klippu úr, þú veist, frá Audda Blö eða þér eða einhverju. Maður bara er að, maður veit ekkert almennilega hvar maður sá hlutina núorðið. Þannig að já, já, ég er viss um að þetta er alveg eðlileg, eðlileg hegðun hjá Ríkissjónvarpinu.“

Vill ekki upplýsa um hvaða flokk hann kaus í borginni

Við höfum verið að dansa svolítið í kringum Sjálfstæðisflokkinn. Í nýafstöðnum sveitarstjórnarkosningum beindist ljósið aðeins að þér og það var reynt að draga þig til leiks. Svo ég spyrji þig bara hreint út: Hvað kaustu? Nú er tækifærið.

„Einstakt tækifæri til að segja hvað ég kýs í kjörklefanum. Bara ég þakka þér fyrir þetta stórkostlega tækifæri. Ég ætla að fá að nýta mér minn þegnrétt til þess að hafa kosninguna mína leynilega. En hérna, en já já, kannski ekkert skrýtið að fólk velti þessu fyrir sér. Ég var hluti af borgarstjórnarflokki Sjálfstæðisflokksins og svo var besti vinur minn í framboði fyrir Samfylkinguna.“

Og viðskiptafélagi.

„Já, já, akkúrat, já, já. Hérna, það er hátíðlegt nafn á því að við stofnuðum saman kaffihús svona sem er samfélagsverkefni í Vesturbænum en vissulega eru það viðskipti.“

Þetta hefur verið klemma fyrir þig?

„Já, já, ég meina, það er, ég bara, það er gott fólk beggja vegna og mér fannst Hildur Björnsdóttir líka vera toppmanneskja og átti mjög mörg samtöl við hana þegar hún var nýtekin við sem oddviti Sjálfstæðisflokksins og var þar inni í borgarstjórnarflokki sem er ekkert leyndarmál, hann var dálítið klofinn.“

Það er þekkt.

„Já, já, það er frægt og það hafði verið það sama þegar ég var þarna, þannig að við bara töluðum saman yfir kaffi heilmikið. Ég var bara þakklátur henni fyrir að nenna að vera, af því að ég var sjúkur í einhverjar upplýsingar um það af því að mér fannst það vera djúsí og skemmtilegt, ekki til að flytja af því fréttir heldur bara svona fyrir mig af því að þetta hafði svona, ég hafði persónulega tengingu þarna. Og mér fannst bara Hildur vera með svona heilbrigða og góða sýn á það allt saman. Svo held ég að hún hafi bara gert rosalega vel í því að búa til heilsteyptan hóp fyrir þessar kosningar.“

Pétur í mótbyr meðan Hildur sigldi seglum þöndum

Það voru reyndar lykilforsendur þegar framboðslistinn var skrúfaður saman, að hún væri óskoraður leiðtogi?

„Já. Og hún sýndi bara mikinn styrk, fannst mér, sem leiðtogi þar. Og stundum er það þannig í kosningabaráttu, af því ég hef farið í gegnum margar kosningabaráttur og stundum einhvern veginn gengur allt upp. Á meðan í öðrum tilvikum þá er atvik eftir atvik sem er þér mótdrægt. Ég held að Pétur Marteinsson, vinur minn, hafi svolítið lent í því. Þetta voru vondar kosningar fyrir Samfylkinguna hvað þetta varðar og ekkert af því sem varðaði hann endilega persónulega. Það var bara, það var mótvindur allan tímann og hérna og bara dálítið góð úrslit sem hann náði miðað við það. En náttúrulega bara stórkostleg kosning hjá Hildi og ég ætla ekkert að segja hvort þeirra ég kaus eða eitthvað annað.“

Pétur Marteinsson, oddviti Samfylkingarinnar í Reykjavík, og Hildur Björnsdóttir borgarstjóri.Vísir/Vilhelm

Þetta er ekki mómentið?

„Nei, þetta er ekki mómentið. En ég náttúrulega bara hef verið og þegar að þegar ég fór úr borgarmálunum og yfir á RÚV þá var nú kollegi þinn hérna, hann Páll Magnússon, útvarpsstjóri. Og ég sagðist vera búinn að vera í þessari pólitík og það væri bara mitt hjartans mál. Ekki Sjálfstæðisflokkurinn eða neinn annar flokkur heldur alls konar málefni: Góðar almenningssamgöngur, góðir hjólastígar, hæg umferð inni í hverfum þannig að krakkar geti labbað yfir götuna. Þetta eru mín hjartans mál. Þau eru ekki flokkspólitísk eins og ég sé það. Hann sagði: „Nei, nei, nei, ég vil ekki að þú hættir að tala um neitt af þessu. Ég vil að þú talir bara sem mest um þetta. Ég vil að mitt fjölmiðlafólk sé þátttakendur í opinberri umræðu.“ Og með það var ég ráðinn inn.“

Hinar einkennilegu siðareglur

Þetta er athyglisverð frásögn vegna þess að til skamms tíma var ákvæði í siðareglum RÚV þess efnis að starfsmenn tjái sig ekki um neitt sem umdeilanlegt megi teljast. (sic) Stefán Eiríksson útvarpsstjóri gekk í það, eins og eftir að þetta mál með Helga Seljan kom upp, en þeir Samherjamenn náðu að hanka hann á þessu ákvæði, að þurrka þetta úr siðareglunum.

„Mér sýnist augljóst að þau sem vinna á Ríkisútvarpinu þurfi að gæta sín dálítið, sérstaklega ef þau vinna í fréttum eða fréttatengdum þáttum. Mér finnst Vikan vera svona, hún er alveg klárlega ekki fréttir, jafnvel ekki fréttatengdur þáttur, en við viljum samt sem áður tengja okkur svolítið við atburði sem eru að gerast í vikunni.“

Gísli segist ekki styðja tiltekna flokka og hann hafi ekki tekið afstöðu til Já eða Nei í þjóðaratkvæðagreiðslunni.

„Við reynum að passa okkur svolítið meira heldur en við myndum gera, held ég, ef við værum að vinna hjá sumum öðrum fjölmiðlum.“

Ég held að þetta sé bara partur af fjölmiðlalæsi, að fólk átti sig á því að blaðamennska er fag og þegar þú ert í vinnunni þá leggurðu skoðanir þínar til hliðar. Þetta er eina leiðin til að við getum skoðað blaðamennsku sem fag. Enginn er hlutlaus og er þá betra að fólk pukrist með skoðanir sínar? Varla.

„Fyrir utan það að það er bara svo margt sem er pólitískt. Ég meina, ætlarðu að kalla þetta Ontariovatn eða Ameríkuvatn í næstu viku? Flytjum fréttir af því ágæta vatni. Þetta er bara eins og í deilunum milli Írlands og Norður-Írlands, af því ég er nógu gamall til þess að hafa verið byrjaður í fréttum þegar The Troubles voru enn þá þar. Hvort ætlarðu að kalla þetta Derry eða Londonderry? Þú ert að taka afstöðu með því að nefna nafnið bara.“

Alltaf reynt að vega að trúverðugleika blaðamanna

Gísli segir dæmin fjölmörg.

„Ég meina, er RÚV of hlutdrægt með því að setja upp hinsegin fánann þegar Hinsegin dagar eru? Mér finnst það ekki, mér finnst bara sjálfsagt að standa með almennum mannréttindum en það er verið að reyna að gera svona hluti sem við fyrir tíu árum töldum ekki að væru hlutdrægir. Það er verið að reyna að gera þá pólitíska. Og við sjáum alveg hvaða öfl eru að reyna að gera það. Og ég held að, eða ég vil ekki láta draga mig út í það. Ég vil geta verið með regnbogafánann hér í barminum án þess að vera sakaður um hlutdrægni. Mér finnst þetta ekki vera hlutdrægni, sama með það að telja að það eigi að vera til Ríkisútvarp. Auðvitað er það afstaða í sjálfu sér en ég tel að það sé bara alveg eðlileg afstaða hjá starfsmanni Ríkisútvarpsins.“

Gísli Marteinn horfir út um gluggann.Vísir/Anton Brink

En þetta er það fyrsta sem blaðamenn verða fyrir. Ef einhver frétt birtist sem einhverjum þykir óþægileg þá er farið beint í það að vega að trúverðugleika blaðamannsins. Alltaf. Og leitað á samfélagsmiðlum að einhverju sem hann sagði kannski fyrir fimm árum. Og reynt að afskrifa fréttaflutninginn á altari þess.

„Já, ég held að flestir góðir blaðamenn á Íslandi, og nota bene, séu einfaldlega bara góðir blaðamenn, séu að taka fagið alvarlega, ekki kannski alveg öll en flest. Og þau eru þannig að jafnvel þó að þau hafi auðvitað skoðanir, þau kjósa einhvern veginn inni í kjörklefanum, geta þau talað við fólk í öllum flokkum. Þau telja örugglega margt gott á stefnuskrám allra flokka, eru bara búin að temja sér hugsunarhátt sem er þannig að þau eru ekki gift einhverjum ákveðnum flokki, vegna þess, og alls ekki heldur fólki. En mjög oft auðvitað taka þau til máls um einhver ákveðin málefni. Og það getur verið tónlistarskólar af því að börnin þeirra eru í tónlistarskólum eða það getur verið að þau telji að það vanti gangbraut yfir, yfir Reykjaveginn hérna niðri í Laugardal af því að það var næstum því keyrt á barnið þeirra þar. Mér finnst þetta bara sjálfsagður þegnréttur að geta tekið þátt í samfélaginu með þessum hætti.“

Elskar Kaffi Vest og Vikuna

En ef við vendum okkar kvæði í kross, úr Vikunni í Kaffi Vest sem er að verða eins konar menningarstofnun í Vesturbænum?

„Já, sko, síðustu tólf ár hjá mér hafa eiginlega verið Vikan og Kaffi Vest, þetta eru eiginlega jafngömul fyrirbæri. Og hvort tveggja veitir mér mjög mikla gleði og enn aðallega veitir það mér gleði af því að það virðist veita öðrum gleði. Það er ekki gróðabissness að reka kaffihús eða veitingastaði eins og þú veist kannski. Og þetta er bara, þetta gengur af því að við viljum að þetta gangi. Þetta er svolítið eins og fjölmiðlar og fréttastofur, þú þarft bara að hafa rosalegan áhuga á því að láta þetta ganga til þess að þetta gangi. Þú þarft að trúa því að þetta hafi góð áhrif á samfélagið þitt. Ég held til dæmis að fullt af fólki sem er í blaðamennsku sé ekki í henni út af peningunum.“

Gísli segir sama máli gegna um rekstur kaffihússins góða vestur í bæ.

„Við fórum í þetta upphaflega þrenn vinahjón í Vesturbænum, sem vorum öll búin að tala um þetta lengi, að það væri gott ef það væri eitthvað kaffihús. Svo komu aðrir vinir okkar inn í þetta. En við erum ennþá þessi þrenn vinahjón sem að svona. Sko, eigum þarna helminginn í þessu og þetta er okkar líf og yndi og bara hérna, við erum þarna mikið og erum að smakka rétti og hérna. Segja, heyrðu, núna væri gott að fá frönsku lauksúpuna aftur á matseðilinn og eitthvað svona. En það er rekstrarstjóri sem að rekur þetta og það lafir.“

Gísli Marteinn segir engan græða á rekstri veitingahúss.

„Fjarri því. En fólk gerir þetta af því að þetta veitir þeim gleði og svona eins og fyrir okkur, þetta færir líf inn í hverfið sem við búum öll í. Við búum öll í sko, innan við tveggja mínútna göngufjarlægð frá staðnum. Og þetta er bara. Bara rosalega gaman. Ég sagði oft, og ekki í gríni heldur bara alveg í alvöru, að eftir að ég hætti sem borgarfulltrúi, til dæmis hérna. Já, eftir að ég hætti sem borgarfulltrúi þá í rauninni hafði ég meiri áhrif á samfélagið mitt heldur en ég hafði sem borgarfulltrúi með því að opna Kaffi Vest. Þú veist, ég var að reyna eitthvað að lækka ökuhraða í hverfinu, ég var að reyna að fá einhverjar gangstéttir hérna í hverfið og setja hjólastíg og eitthvað svona og sumt af því gekk og annað ekki. Svo kemur Kaffi Vest og það hefur bara mjög mikil áhrif. Og svo reyni ég líka að hafa áhrif til góðs í Vikunni.“

Óðum styttist í að Kaffi Vest klæði sig í jólabúninginn, og þó. Gefum þessu nokkrar vikur í viðbót.Vísir/Vilhelm

Engan bilbug er á Gísla að finna, hvort heldur er með Kaffi Vest eða Vikuna þar sem fyrsti þáttur vetrarins er að teikna sig upp.

„Við erum að koma tannhjólunum af stað aftur, það hefur komið einhver sandur í þau yfir sumarið og svona. Og náttúrulega er þetta ansi, þetta er ansi góður hópur sem stendur á bak við einn svona þátt. Og hérna, við erum sex í ritstjórninni. Flest eru í öðrum störfum líka. Koma bara svona inn í þetta og. Og þau sem eru að vinna í stúdíóinu eru öll í mörgum þáttum og þá þarf maður að fá alla til að hafa fókusinn í lagi. Þetta eru þúsund handtök. Að láta hjólin fara að snúast. Af því að þetta er. Þetta er slíkt einvalalið af fólki. Allt frá sko myndatökumönnunum yfir í hljóðmenn. Yfir í þau sem að setja bollana á sinn stað. Kaupa fersk blóm til að setja á sinn stað. Þetta er algjör maskína sem þarf að ganga.“






Fleiri fréttir

Sjá meira


×


Tarot dagsins

Dragðu spil og sjáðu hvaða spádóm það geymir.