Paraben Brynhildur Björnsdóttir skrifar 11. febrúar 2011 11:45 Það eina sem ég veit fyrir víst er að heimur versnandi fer. Mengunin og plastið og gerviefnin og sykurinn og kaffið og ruslið. Áhyggjur eru í tísku og eins og við á um aðrar tískuvörur þarf markaðurinn alltaf eitthvað nýtt. Öðru hvoru skýtur upp orðum eins og transfitusýrur, aspartam og paraben, óskiljanlegum orðum sem bera með sér ógn og botnlausa sektarkennd, sérstaklega gagnvart komandi kynslóðum. Ég heyrði fyrst talað um paraben nýlega þegar vinkona mín, í umræðum um daginn og veginn og heiminn sem versnandi fer, nefndi það í tengslum við brjóstakrabbamein, ófrjósemi og öll kremin sem fólk er alltaf að bera á börnin sín. Ég fór beint á netið og þetta voru þær upplýsingar sem ég fann: Parahýdróbenzóöt eða paraben eru rotvarnarefni sem hvað mest eru notuð í snyrtivörur. Paraben eru í sjampói, svitalyktareyði, hárnæringu, húðkremi, tannkremi og kökukremi og er ætlað að lengja mögulegan notkunartíma þessara nauðsynjavara. Eitt parabenið, methylparaben, finnst í bláberjum og vínberjasteinum í náttúrunni og er eitt af því sem gerir bláber svo frábær til andoxunar. Paraben voru löngum talin hættulaus. En ekki lengur! Rannsóknir sýna fram á tengsl milli parabenefna og ófrjósemi og hormónaójafnvægis, og notkun svitalyktareyðis hefur verið tengd við brjóstakrabbamein. Ekkert hefur hins vegar verið sannað um þessi tengsl. Á netinu takast á hagsmunahópar þeirra sem vilja selja vörurnar sínar áfram, sama hvað er í þeim, og hagsmunahópar neytenda, sem hafa oft ekki aðrar upplýsingar en þær að gerð hafi verið rannsókn, um hvað sé í raun satt. Hagsmunahópar þeirra sem hafa fundið upp annað efni til að koma í staðinn fyrir paraben blanda sér í baráttuna. Allir geta vísað í vísindamenn sem túlka niðurstöður rannsókna þeim í hag. Með öðrum orðum: rannsóknir voru gerðar og vísindamenn greinir á um niðurstöðuna. Hljómar kunnuglega? Ég bæti parabeninu að sjálfsögðu við transfitusýrurnar og aspartamið, e-efnin og allt hitt sem ég leita að á umbúðum í hvert sinn sem ég fer í búð með stækkunarglerið og válistann. Bráðum hætti ég að hafa tíma til að kaupa inn. Kannski ég fari bara að versla alfarið í rándýru lífrænu búðunum þar sem allt er hollt og hættulaust - svo vitað sé - ennþá. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Bakþankar Brynhildur Björnsdóttir Skoðanir Mest lesið Halldór 26.09.2026 Halldór Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson Skoðun
Það eina sem ég veit fyrir víst er að heimur versnandi fer. Mengunin og plastið og gerviefnin og sykurinn og kaffið og ruslið. Áhyggjur eru í tísku og eins og við á um aðrar tískuvörur þarf markaðurinn alltaf eitthvað nýtt. Öðru hvoru skýtur upp orðum eins og transfitusýrur, aspartam og paraben, óskiljanlegum orðum sem bera með sér ógn og botnlausa sektarkennd, sérstaklega gagnvart komandi kynslóðum. Ég heyrði fyrst talað um paraben nýlega þegar vinkona mín, í umræðum um daginn og veginn og heiminn sem versnandi fer, nefndi það í tengslum við brjóstakrabbamein, ófrjósemi og öll kremin sem fólk er alltaf að bera á börnin sín. Ég fór beint á netið og þetta voru þær upplýsingar sem ég fann: Parahýdróbenzóöt eða paraben eru rotvarnarefni sem hvað mest eru notuð í snyrtivörur. Paraben eru í sjampói, svitalyktareyði, hárnæringu, húðkremi, tannkremi og kökukremi og er ætlað að lengja mögulegan notkunartíma þessara nauðsynjavara. Eitt parabenið, methylparaben, finnst í bláberjum og vínberjasteinum í náttúrunni og er eitt af því sem gerir bláber svo frábær til andoxunar. Paraben voru löngum talin hættulaus. En ekki lengur! Rannsóknir sýna fram á tengsl milli parabenefna og ófrjósemi og hormónaójafnvægis, og notkun svitalyktareyðis hefur verið tengd við brjóstakrabbamein. Ekkert hefur hins vegar verið sannað um þessi tengsl. Á netinu takast á hagsmunahópar þeirra sem vilja selja vörurnar sínar áfram, sama hvað er í þeim, og hagsmunahópar neytenda, sem hafa oft ekki aðrar upplýsingar en þær að gerð hafi verið rannsókn, um hvað sé í raun satt. Hagsmunahópar þeirra sem hafa fundið upp annað efni til að koma í staðinn fyrir paraben blanda sér í baráttuna. Allir geta vísað í vísindamenn sem túlka niðurstöður rannsókna þeim í hag. Með öðrum orðum: rannsóknir voru gerðar og vísindamenn greinir á um niðurstöðuna. Hljómar kunnuglega? Ég bæti parabeninu að sjálfsögðu við transfitusýrurnar og aspartamið, e-efnin og allt hitt sem ég leita að á umbúðum í hvert sinn sem ég fer í búð með stækkunarglerið og válistann. Bráðum hætti ég að hafa tíma til að kaupa inn. Kannski ég fari bara að versla alfarið í rándýru lífrænu búðunum þar sem allt er hollt og hættulaust - svo vitað sé - ennþá.