Lögfræðingur frekar en skáld

Sænski rithöfundurinn Jens Lapidus hefur slegið í gegn í heimalandi sínu með bók sinni Fundið fé. Nú er röðin kominn að Íslandi. Freyr Gígja Gunnarsson hitti þennan best klædda mann Svíþjóðar og forvitnaðist um það hvernig lögfræðingur verður skáld.

Lapidus er óneitanlega svolítið sér á báti. Hann er menntaður lögfræðingur og starfar sem slíkur dags daglega. Ritstörfin eru því einhvers konar hjáverk og áhugamál. Enn sem komið er. Lapidus er í beinni tengingu við undirheimana því margir af skjólstæðingum hans eru með alræmdustu glæpamönnum Svíþjóðar. Lapidus vildi ómöglega gefa upp nöfnin á þeim en upplýsti að meðal skjólstæðinga hans væru félagar í alræmdum mótorhjólasamtökum sem oftar en ekki komast í kast við lögin fyrir hegningarlagabrot.

Lapidus hóf að skrifa litlar sögur þegar hann starfaði sem aðstoðarmaður dómara í undirrétti í Stokkhólmi. Sögurnar, fólkið og umhverfið var einhvern veginn svo yfirþyrmandi og þrúgandi að þetta var hans leið til að létta aðeins af sér. Þegar hann var hins vegar kominn yfir hundrað blaðsíður tók hann ákvörðun um að búa til eina samfellda heild og fór með handritið til útgefanda. „Ég bjóst hins vegar aldrei við því að fá hana útgefna," segir Lapidus. Útgefandinn varð hins vegar himinlifandi. Sama má segja um lögfræðingastéttina í Svíþjóð. „Lögfræðingar hafa þessa ímynd að vera frekar leiðinlegir og kassalagaðir karakterar. Ég man að yfirmaðurinn var mjög ánægður með að ég skyldi fá útgáfusamning en hafði eina spurningu; hvort bókin væru nokkuð um fyrirtækið hans." Lapidus segir yfirmanninnnefnilega hafa óttast að bókin væri sænsk útgáfa af The Firm eftir John Grisham.

Fyrsta bók Lapidus, Fundið fé, sló í gegn hjá sænskum lesendum fyrir tveimur árum. Svíar hafa um árabil sökkt sér ofan í spennuþrungna veröld Henning Mankell, Stieg Larsson og Lizu Marklund sem hafa gnæft yfir þessa bókmenntahefð.

Umhverfi og persónur Lapidusar eiga hins vegar lítið sameiginlegt með þessum risum því hetjurnar í bókum Lapidusar, eða réttara sagt andhetjurnar, eru glæpamennirnir. Ekki rannsóknarlögreglumenn eða blaðamenn. Lapidus segir þetta meðvitað. Hann hafi viljað gera eitthvað nýtt. „Ég er sannfærður um að ef þú tækir allar bækur þessara stóru rithöfunda og legðir þær hverja ofan á aðra fengir þú út eina bók," útskýrir Lapidus og viðurkennir að hafa ekki lesið neitt eftir hina íslensku glæpasagnarithöfunda. „Nei, en ég veit hver Arnaldur [Indriðason] er. Ég hef hins vegar ekkert lesið eftir hann," viðurkennir Lapidus.

Lapidus segist fyrst og fremst vera lögfræðingur. Meðan á viðtalinu stóð kom meira að segja upp eitthvert stórmál á lögfræðiskrifstofunni og neyddist rithöfundurinn til að bregða sér í líki lögfræðingsins um stundarsakir. Lapidus er kvæntur og eignaðist sitt fyrsta barn fyrir ári. Hann segir það vera eilítið erfitt að koma heim úr einni vinnu og fara beint yfir í aðra. „Konan mín styður mig upp að vissu marki. Auðvitað getur þetta verið erfitt en hún reynir að sýna þessu skilning," segir Lapidus en eiginkona hans er einnig lögfræðingur. Hann bætir því við að hún hafi lítinn áhuga á hvers kyns glæpabókmenntum. Henni sé í raun meinilla við þenna heim. „Hún las yfir fyrsta handritið og sagði að það væri gott. Þetta væri ekki hennar tebolli en þetta væri gott."

Lapidus hefur verið vinsæll meðal sænsku blaðanna og í fyrra var hann meðal annars kjörinn best klæddi karlmaðurinn í Svíþjóð. Skáldið segir hann vera fórnarlamb aðstæðna sinna. „ Þetta var hálfgerð tilviljun. Þegar ég var að kynna bókina hitti ég blaðamennina yfirleitt í hádegishléum frá vinnunni minni og sem lögfræðingur þarf maður auðvitað að vera vel til fara. Þannig að ég var alltaf í „einkennisbúningnum" þegar viðtölin fóru fram."